Ponad 200 lodołamaczy w pracy (spotkania i zespoły)

Dobre pytanie służące lodołamaczowi w pracy jest krótkie, nie budzi obaw i jest dostosowane do konkretnego celu, a nie wybrane przypadkowo. Aby zintegrować nowy zespół, zapytaj, w jaki sposób poszczególne osoby lubią pracować. Aby nawiązać dobry kontakt, niech rozmowa będzie miała lekki charakter. Aby pogłębić relacje w zgranym zespole, zapytaj, z czego są dumni. Pomiń to pytanie, gdy atmosfera spotkania jest napięta lub brakuje czasu.

Załóż zupełnie nowy zespół

Warto sięgnąć po to rozwiązanie, gdy zespół jest zupełnie nowy lub projekt dopiero się rozpoczyna, a nikt jeszcze nie wie, w jaki sposób pozostali członkowie zespołu lubią pracować. Etap formowania się w modelu Tuckmana: poziom zaufania jest niski, ponieważ nie zostało ono jeszcze zdobyte, a nie dlatego, że coś jest nie tak. To, czego oczekują Państwo od najbliższych dwóch minut, to początek wspólnego sposobu pracy, a nie wywołanie śmiechu.

W jaki sposób woli Pan/Pani otrzymywać informacje zwrotne: na bieżąco, czy najpierw w formie pisemnej?
O której porze dnia czuje się Pan/Pani w najlepszej formie, a kiedy inni nie powinni oczekiwać od Pana/Pani zbyt wiele?
Jaka jest jedna rzecz, którą zrobiła poprzednia drużyna, a którą bardzo chciałby Pan, abyśmy naśladowali?
W jaki sposób wolałby Pan/Pani otrzymywać informacje: w formie krótkich wiadomości czy zaplanowanych powiadomień?
Co zazwyczaj oznacza dla Pana/Pani słowo „zrobione”?
Jaki jest jeden z Pana/Pani nawyków związanych z pracą, o którym zespół powinien dowiedzieć się jak najwcześniej?
Kiedy utknie Pan/Pani w martwym punkcie, woli Pan/Pani, aby pozostawiono Pana/Panią w spokoju, czy raczej, aby ktoś sprawdził, jak sobie radzi?
Co jako pierwsze chciałby Pan/Pani zrozumieć, dołączając do czegoś nowego?
W jaki sposób woli Pan/Pani podejmować decyzje: po omówieniu sprawy czy po zapoznaniu się z nią?
Jaka jedna rzecz ułatwiłaby Panu/Pani pierwszy miesiąc pracy nad tym projektem?
W jaki sposób wolą Państwo, aby zwracano się do Państwa z prośbą o pomoc?
Z jakiego zrealizowanego projektu wyciągnął Pan/Pani najwięcej wniosków i dlaczego?
W jaki sposób najchętniej radzi Pan/Pani sobie z nieporozumieniami w zespole?
Jaka jest jedna rzecz związana z Pana/Pani sposobem pracy, o której ludzie zazwyczaj dowiadują się zbyt późno?
Jaka jest jedna rzecz, co do której chciałby Pan, aby ten zespół osiągnął porozumienie już na samym początku?
Czego miałby Pan nadzieję nauczyć się dzięki temu projektowi?

Powitajcie nowego członka

Proszę skorzystać z tych ćwiczeń, gdy jedna osoba dołącza do zespołu, który już się zna. Znajdują się Państwo na etapie formowania się, mimo że atmosfera w pomieszczeniu jeszcze tego nie odzwierciedla, dlatego celem jest umożliwienie im dzielenia się swoimi przemyśleniami na własnych warunkach, a nie stawianie ich w niezręcznej sytuacji. W tym przypadku ciepłe podejście i brak presji okazują się skuteczniejsze niż sprytne zabiegi.

Czego najbardziej pragną Państwo się nauczyć w ciągu pierwszych kilku miesięcy pracy tutaj?
Jaka praca sprawia, że traci Pan/Pani poczucie czasu?
Jakie hobby lub umiejętność poza pracą chętnie Pan/Pani opisuje?
Jak według Pana/Pani wygląda idealny dzień w pracy?
Jaka jest jedna rzecz, która pomogłaby Panu/Pani szybciej się zaaklimatyzować?
W jaki sposób woli Pan/Pani się komunikować: przez czat, rozmowy telefoniczne czy e-mail?
Jaka jest rzecz, która często zaskakuje ludzi, gdy się o Panu/Pani dowiadują?
Jakie jest jedno pytanie dotyczące naszego sposobu pracy, którego jeszcze nie mieli Państwo odwagi zadać?
Co było największym atutem najlepszego programu wdrożeniowego, w jakim Pan/Pani uczestniczył(a)?
Z kim chciałby Pan/Pani się zapoznać, o kim nikt jeszcze nie wspomniał?
Jakie narzędzie z poprzedniej pracy już Panu/Pani brakuje?
Co chciałby Pan/Pani osiągnąć do końca pierwszego kwartału?
Jaki jest dla Pana/Pani najszybszy sposób na przyswojenie nowej wiedzy: czytanie, oglądanie czy praktyczne działanie?
Jaki nawyk zespołowy zauważyli Państwo i który budzi Państwa ciekawość?
Czy woli Pan/Pani, aby powitano Pana/Panią w ciszy, czy też z wielkim rozgłosem?
Co już Państwa tutaj interesuje?

Proszę podać bezpieczną nazwę dla pojęcia „tarcie”

Proszę sięgnąć po tę metodę, gdy dochodzi do sporów o podział ról, pojawiają się różne opinie, a milczenie zaczyna Państwu szkodzić. Etap burzy: zadaniem tego pytania jest zapewnienie bezpiecznej przestrzeni do wczesnego, otwartego wyrażania preferencji i napięć, zanim utrwalą się one w sposób, o którym nikt już nie wspomina.

Jaka jest jedna rzecz, którą chciałby Pan, aby zespół zrobił inaczej podczas następnego sprintu?
Jaka drobna irytacja towarzyszy Panu/Pani na co dzień, a z którą po cichu się Pan/Pani godzi?
W jakich kwestiach, Państwa zdaniem, nasze poglądy są obecnie najmniej zbieżne?
Jaka jest jedna decyzja, którą chciałby Pan/Pani ponownie rozważyć, i dlaczego?
W jakiej kwestii potrzebuje Pan/Pani więcej wyjaśnień?
Jakie założenie Państwa zdaniem powinniśmy sprawdzić?
Kiedy zdarzyło się Państwu, że nie mieli Państwo jasności co do tego, do kogo należy dana rzecz?
Jaka jest jedna rzecz, która zmniejszyłaby napięcia w naszej współpracy?
Jakie spotkanie chętnie by Pan odwołał i czym by je Pan zastąpił?
W jakich sytuacjach najczęściej dochodzi między nami do nieporozumień związanych z pracą?
O co chciałby Pan/Pani zapytać zespół, tak aby nie wywołało to niezręcznej sytuacji?
Co ułatwiłoby w tym przypadku wczesne zgłoszenie problemu?
Jaki jest jeden z procesów, który stosujemy, a którego przyczyny nikt nie potrafi wyjaśnić?
W jakiej sprawie się nie zgadzamy, a o której tak naprawdę nigdy nie rozmawialiśmy?

Pogłębiajcie swoją wiedzę dzięki zgranym zespołom

Zespół, który współpracuje ze sobą wystarczająco długo, uzna powierzchowne pytanie za krok wstecz. Na etapie budowania relacji zaufanie już istnieje, więc można zadać pytanie dotyczące prawdziwych spraw, a nikt nie wzdrygnie się na to. Zastosowane zbyt wcześnie pytania tego rodzaju odbierane są jako zasadzka.

Jakie jest to dzieło, z którego po cichu jest Pan/Pani dumny/a, a którego nikt tak naprawdę nie zauważył?
W jakiej kwestii zmienił Pan/Pani zdanie w tym roku?
Kiedy czuł(a) się Pan(i) najbardziej wspierany(a) przez ten zespół?
Jaka jest jedna rzecz, którą chciałby Pan/Pani robić częściej za sześć miesięcy?
Jaki błąd nauczył Pana/Panią czegoś, co nadal wykorzystuje Pan/Pani w praktyce?
Kto z członków tego zespołu po cichu Panu pomógł i w jaki sposób?
Jak obecnie wygląda dla Pana/Pani naprawdę udany tydzień w pracy?
Jaki aspekt Państwa pracy wymaga większych umiejętności, niż się powszechnie uważa?
Czego nauczył się Pan/Pani od kogoś z tej społeczności?
Jakie ryzyko podjął Pan/Pani i jest Pan/Pani zadowolony/a, że to zrobił/a?
Co chciałby Pan/Pani przekazać zespołowi na temat tego, jak minął Panu/Pani ten rok?
Jaką umiejętność rozwijał Pan/Pani w ciszy?
Kiedy ostatnio czuł(a) Pan(i) się naprawdę zmuszony(a) do wysiłku – w pozytywnym sensie?
O co w związku z Pana/Pani pracą chciałby Pan/Pani, aby pytano Pana/Panią częściej?

Uzgodnijcie, w jaki sposób zamierzacie współpracować

Najlepiej sprawdza się to podczas opracowywania karty zespołu, prowadzenia spotkania inauguracyjnego lub gdy dojrzały zespół chce sformułować standardy, których już przestrzega. Zespoły na etapie „wykonywania” potrafią rozmawiać o wartościach bez wrażenia, że jest to wymuszone; natomiast dla zespołów na etapie „pierwszym” te same pytania wydają się być testem.

Jaki nawyk związany z pracą chętnie przekazałby Pan nowemu członkowi zespołu?
Jak według Pana/Pani wygląda dobrze wykonana praca?
Jaka jest jedna rzecz, która pomaga Panu/Pani szybko zaufać koledze z zespołu?
Jaki jest ten mały rytuał zespołowy, którego nigdy nie chcieliby Państwo utracić?
W jaki sposób chciałby Pan/Pani, aby doceniono Pana/Panią, gdy coś się udaje?
Co sprawia, że spotkanie wydaje się warte poświęcenia na nie czasu?
Z jakiej wartości chciałby Pan, aby nasz zespół był znany?
W jaki sposób lubi Pan/Pani przekazywać innym informacje zwrotne?
Jaka drobna rzecz, którą robi kolega z drużyny, budzi u Pana szczególne uznanie?
Jaka jest jedna rzecz, która pomaga Panu/Pani osiągać najlepsze wyniki w pracy?
Jaka decyzja podjęta przez nasz zespół sprawiła Panu/Pani największą radość?
Jaki standard nie powinien zostać przez nas porzucony pod wpływem presji?
Jaka jest jedna rzecz, którą powinniśmy robić nawet wtedy, gdy jesteśmy zajęci?
Czego chcieliby Państwo, aby nowy pracownik nauczył się, obserwując nas przy pracy?

Rozpocznij spotkanie w mniej niż dwie minuty

Proszę skorzystać z tej metody, gdy chcą Państwo ożywić dyskusję w sali przed rozpoczęciem porządku obrad, a dysponują Państwo dwiema minutami, a nie dziesięcioma. Metoda ta sprawdza się na każdym etapie, dlatego stanowi bezpieczny wybór domyślny, gdy nie są Państwo pewni, jak postąpić: po jednej krótkiej odpowiedzi od każdego, a następnie od razu do pracy.

Na co najbardziej czeka Pan/Pani w tym tygodniu?
Jakie niewielkie sukcesy odnotowali Państwo od czasu naszego ostatniego spotkania?
Gdyby mógł Pan na jeden dzień zamienić się rolami z którymś z kolegów z drużyny, kogo by Pan wybrał?
Jakie zadanie, które niedawno Pan/Pani zrealizował/a, napawa Pana/Panią dumą?
Jaka jest najlepsza rada, jaką usłyszał Pan/Pani w pracy?
Gdyby nasza drużyna miała swoją piosenkę przewodnią, jaka by to była?
Jakie narzędzie lub aplikacja jest dla Pana/Pani niezbędna w pracy?
Czego dowiedzieli się Państwo w tym miesiącu, co Państwa zaskoczyło?
W jakiej sprawie, którą ma Pan/Pani w tym tygodniu na głowie, przydałaby się Panu/Pani pomoc?
Jaka ostatnia decyzja, Państwa zdaniem, okazała się trafna?
Co w tym tygodniu zajęło Panu/Pani więcej czasu, niż się Pan/Pani spodziewał/a?
Jaka drobna rzecz udała się wczoraj?
Jaka jest dzisiaj najważniejsza rzecz na Państwa liście?
Jak jednym słowem opisałby Pan/Pani sposób, w jaki przybywa Pan/Pani na to spotkanie?
Jaka jest jedna rzecz, którą wczoraj Pan/Pani załatwił/a i z której cieszy się Pan/Pani, że ma ją już za sobą?
Jaka jest jedna rzecz, którą chciałby Pan/Pani dzisiaj załatwić?
Jakie jest pierwsze zadanie, które zamierza Pan/Pani podjąć po tym?
Jaka jest jedna rzecz, której potrzebuje Pan/Pani od zespołu, aby dzień przebiegł pomyślnie?
Jaka drobna rzecz sprawiłaby, że dzisiejszy dzień przebiegłby bez zakłóceń?
Jaka jedna rzecz z wczoraj wciąż zaprząta Pana/Panią głowę?
Gdyby dzisiejszy dzień miał tytuł, jak brzmiałby on na ten moment?
Jaka jest jedna rzecz, której oczekują Państwo od tego spotkania?
Nad czym zamierza Pan/Pani pracować przed obiadem?
Jaka jest jedna rzecz, którą chcieliby Państwo, aby ktoś jeszcze sprawdził w tym tygodniu?

Ocenić atmosferę jednym słowem

Proszę skorzystać z tej grupy, gdy potrzebują Państwo sygnału, na podstawie którego będą mogli Państwo podjąć działania jeszcze podczas samego spotkania, a nie dopiero w ramach rozmowy. Wystarczy, że każda osoba poda jedno słowo, liczbę lub kolor – zajmie to zaledwie kilka sekund i wskaże Państwu, na co należy poświęcić pozostały czas.

W skali od jednego do pięciu, jak wygląda dzisiaj Państwa poziom energii?
Jakim jednym słowem opisałby Pan/Pani swój dotychczasowy tydzień?
Co w tej chwili stanowi dla Pana/Pani największą przeszkodę?
W jakiej sprawie potrzebują Państwo dzisiaj pomocy?
Jak bardzo jest Pan/Pani zajęty/a w tym tygodniu: ma Pan/Pani niewiele na głowie, wszystko jest w równowadze, czy też jest Pan/Pani przeciążony/a?
Na czym dzisiaj się Pan/Pani skupia?
Czerwony, pomarańczowy czy zielony – jak ocenia Pan/Pani przebieg tego tygodnia?
Gdyby miał Pan/Pani taką możliwość, co chciałby Pan/Pani przekazać?
W jakim stopniu ten tydzień przebiegał zgodnie z Państwa planami?
Na co konkretnie czeka Pan/Pani od kogoś innego?
W skali od 1 do 5, na ile jasne są nasze obecne priorytety?
Jaka jedna rzecz pomogłaby Panu dzisiaj się odprężyć?

Rozpoczęcie rozmowy zdalnej

Proszę zachować te pytania na rozmowy wideo, podczas których niektóre kamery są wyłączone i nie ma miejsca ani tablicy, na której można by się oprzeć. Ograniczeniem jest tu raczej sam środek przekazu, a nie stopień dojrzałości zespołu, niezależnie od etapu: podczas rozmów zdalnych długie pytania lub pytania złożone z dwóch części są utrudnione, dlatego na te pytania można odpowiedzieć jednym zdaniem, na czacie lub za pomocą reakcji.

Co najbardziej podoba się Panu/Pani w pracy w obecnym miejscu?
Jaka jest jedna rzecz na Pańskim stanowisku pracy, którą zabrałby Pan jako pierwszą, gdyby musiał Pan w pośpiechu zmienić miejsce pracy?
W jaki sposób zazwyczaj dają Państwo do zrozumienia, że potrzebują Państwo czasu na skupienie się?
Jaka jest najlepsza przekąska, którą ma Pan/Pani w tej chwili pod ręką?
Jaki drobny rytuał pomaga Panu/Pani rozpocząć dzień pracy?
Co pomaga Panu/Pani się zrelaksować pod koniec dnia pracy?
Jaki widok lub dźwięk z Pana/Pani miejsca pracy sprawia Panu/Pani przyjemność?
Co sprawia, że rozmowa wideo wydaje się mniej przypominać rozmowę wideo?
Jakie jest Pana/Pani ulubione tło (rzeczywiste lub wirtualne) i dlaczego?
O której porze dnia najlepiej się Panu/Pani pracuje i jest Pan/Pani najbardziej skoncentrowany/a?
Jakie narzędzie ułatwia Panu/Pani pracę w różnych strefach czasowych?
Jaka drobna rzecz, którą zrobił Państwa współpracownik pracujący zdalnie, ułatwiła Państwu dzień?
Co znajduje się obecnie w Państwa polu widzenia i co mówi o Państwa osobie?

Zapewnienie wsparcia jednej osobie w ramach zajęć indywidualnych

Warto sięgnąć po tę metodę, gdy jesteście tylko we dwoje, a celem jest ułatwienie drugiej osobie poruszenia jakiejś kwestii. Można ją zastosować na każdym etapie, jednak poziom szczegółowości powinien odzwierciedlać poziom zaufania, jaki faktycznie zbudowaliście: proszę pozostawić miejsce na szczerą odpowiedź, a nie na szybką.

Jak ocenia Pan/Pani swoje obciążenie pracą w tym tygodniu?
Jaka jest jedna rzecz, która ostatnio dobrze się dla Pana/Pani potoczyła?
Czy jest coś, w czym potrzebują Państwo dodatkowego wsparcia?
Która część Pana/Pani pracy sprawiałaby Panu/Pani największą przyjemność, gdyby mógł Pan/mogła Pani poświęcać jej więcej czasu?
Jaki jest jeden cel, do którego obecnie dąży Pan/Pani?
Co sprawiłoby, że przyszły tydzień byłby dla Pana/Pani udany?
Czy są jakieś uwagi, którymi chcieliby Państwo się podzielić?
Co ostatnio pochłania więcej energii, niż powinno?
Co mógłbym zrobić inaczej, aby Panu/Pani pomóc?
W odniesieniu do jakiego projektu chciałby Pan/Pani mieć większą kontrolę?
Czy jest jakaś kwestia, co do której ma Pan/Pani wątpliwości, a której jeszcze nie omówiliśmy?
W czym chciałby Pan/Pani być lepszy za sześć miesięcy?

Jak zachęcić dużą grupę do rozmowy

Najlepiej sprawdza się to w sytuacji, gdy grupa jest zbyt liczna, by przeprowadzić rundę odpowiedzi, a potrzebne jest zaangażowanie uczestników bez wprowadzania chaosu. Celem jest, aby każdy wykonał jakieś zadanie, a nie aby każdy zabrał głos: proszę zapytać, co uczestnicy mogą wpisać na czacie, lub poprosić o odpowiedź poprzez podniesienie rąk.

Jednym słowem, jakie wrażenie wywiera na Panu/Pani obecnie ta firma?
Nad czym Państwa zespół pracował ostatnio?
Proszę wrzucić do czatu emoji, które najlepiej oddaje Państwa dzisiejszy nastrój.
Jakie ostatnie osiągnięcie firmy sprawia, że jest Pan/Pani dumny/a z bycia jego częścią?
O której innej drużynie chciałby Pan/Pani dowiedzieć się więcej?
Jaka jest jedna rzecz, której chciałby Pan/Pani widzieć więcej w naszej firmie?
Prosimy o przesłanie zdjęcia lub emoji przedstawiającego obecny układ Państwa biurka.
Jaka jedna rzecz, którą ostatnio zrobiła inna drużyna, okazała się dla Państwa pomocna?
Jednym słowem, na czym się Pan/Pani skupia w tym kwartale?
Na jakie pytanie chciałby Pan/Pani dzisiaj uzyskać odpowiedź?
Czego nauczył się Pan/Pani ostatnio, co mogłoby okazać się przydatne dla innych?
Która część tego, co tworzymy, wzbudza w Państwu największą ciekawość?

Szybkie nawiązanie dobrego kontaktu

Warto sięgnąć po tę metodę, gdy stawka jest niska i chcą Państwo rozluźnić atmosferę przed rozpoczęciem prawdziwej pracy lub przywrócić równowagę w zespole, w którym panuje napięcie, ale nie doszło jeszcze do rozłamu. Przejście od fazy formowania do fazy burzy: lekkie pytania mają większe znaczenie, niż mogłoby się wydawać w przypadku młodego lub ostrożnego zespołu, ponieważ sprawiają, że zabieranie głosu staje się czymś naturalnym, a to musi nastąpić, zanim ktokolwiek wyrazi sprzeciw w obecności innych.

W jakiej sprawie, która w ogóle nie ma znaczenia, byłby Pan gotów zginąć z godnością?
Jaka jest niepisana zasada dotycząca kuchni biurowej w miejscu, w którym Pan/Pani pracował(a)?
Nad jaką fikcyjną drużyną chciałby Pan/Pani pracować?
Jaka drobna, pozornie nieistotna rzecz sprawia, że czują Państwo irracjonalną radość?
Jaka była Pana/Pani pierwsza praca w życiu?
Jakie słowo z żargonu z poprzedniej pracy wciąż zdarza się Panu/Pani używać?
Jaką umiejętność posiada Pan/Pani, która nie ma nic wspólnego z Pana/Pani pracą?
Kawa, herbata, a może coś innego, co dodaje Panu/Pani dzisiaj energii?
W jakiej kwestii wykazują Państwo w pracy dziwną wybredność?
Jak brzmiałby tytuł Pańskiej autobiografii?
Jakie połączenie potraw będzie Pan/Pani bronić przed każdym?
W jakiej sprawie całkowicie się Pan/Pani mylił/a jako dziecko?
Gdyby Państwa praca miała poziom trudności, jaki poziom byłby dzisiaj ustawiony?
Jaka jest najgorsza rada, jaką kiedykolwiek otrzymał Pan/Pani?
Powiedz szczerze: co by Pan/Pani zrobił/a, mając o godzinę więcej w ciągu dnia?
Jakie zadanie, które inni uważają za uciążliwe, sprawia Panu/Pani potajemną przyjemność?

Proszę wybrać stronę w ciągu dziesięciu sekund

Dwie opcje, brak kompromisu, a wszyscy odpowiadają w mgnieniu oka. Takie pytania sprawdzają się, gdy zależy Państwu na udziale uczestników bez dyskusji: wystarczy przeczytać jedną z opcji, poprosić o podniesienie rąk, a następnie przejść dalej. Stanowią one również dla ostrożnej grupy łatwy punkt wyjścia do wypowiedzi.

Czy wolałby Pan/Pani rozpocząć dzień od wszystkich spotkań, czy też zakończyć nim?
Czy wolałby Pan/Pani krótszy dzień pracy bez przerw, czy też dłuższy dzień z wieloma przerwami?
Czy wolałby Pan pracować nad jednym dużym projektem przez miesiąc, czy nad pięcioma małymi w ciągu tygodnia?
Czy wolałby Pan/Pani zawsze pracować w ciszy, czy też zawsze mieć włączoną muzykę w tle?
Czy wolałby Pan, aby każde spotkanie odbywało się w formie spaceru z rozmową, czy też aby każde spotkanie miało charakter spotkania na stojąco?
Czy wolałby Pan/Pani odpowiadać na e-maile tylko raz dziennie, czy też odpowiadać na wiadomości na czacie tylko raz dziennie?
Wolałby Pan/Pani zaplanować każdy szczegół z góry, czy raczej improwizować w trakcie?
Czy wolałby Pan/Pani wygłosić prezentację przed ogromną publicznością, czy też napisać raport, którego nikt nie przeczyta?
Czy wolałby Pan/Pani pracować cztery dni w tygodniu, ale dłużej każdego dnia, czy pięć dni w tygodniu, ale krócej każdego dnia?
Czy wolałby Pan/Pani zawsze przychodzić dziesięć minut wcześniej, czy zawsze kończyć dziesięć minut wcześniej?
Wolałby Pan raczej sporządzać notatki z każdego spotkania, czy też prowadzić każde spotkanie?
Co by Pan/Pani wybrał(a): nieograniczoną ilość kawy czy nieograniczoną ilość czasu na spokój w pracy?

Poznawajcie się nawzajem z biegiem czasu

Proszę zachować jeden z tych wariantów na wypadek, gdyby zespół miał działać długoterminowo, a spotkanie zakończyło się przed czasem. Żadna pojedyncza odpowiedź nie ma większego znaczenia na żadnym etapie; obraz sytuacji kształtuje się na przestrzeni miesięcy i właśnie o to chodzi.

W jaki sposób najchętniej robi Pan/Pani sobie przerwę w ciągu dnia?
Jaką książkę, program telewizyjny lub podcast mógłby Pan/Pani polecić?
Jakiej umiejętności chciałby Pan/Pani się kiedyś nauczyć?
Jakie danie najczęściej wybierają Państwo, gdy są Państwo zajęci?
Jakie miejsce chciałby Pan/Pani kiedyś odwiedzić?
Jaka drobna rzecz zawsze poprawia Pani/Panowi nastrój?
Gdyby mógł Pan/Pani z dnia na dzień opanować obsługę dowolnego nowego narzędzia, co by to było?
W jakiej pracy wypadłby Pan/Pani fatalnie?
Z czego jest Pan/Pani dumny/a spośród rzeczy, które Pan/Pani stworzył/a?
Kim chciał Pan/Pani zostać, gdy miał Pan/Pani dziesięć lat?
Jaki nawyk udało się Panu/Pani wyrobić i który faktycznie się utrzymał?
Czego chętnie nauczyłby Pan/Pani resztę z nas?
Jaka jest Pana/Pani rutyna poza pracą, której Pan/Pani się trzyma?
Jakie miejsce, w którym Państwo pracowali, mogliby Państwo polecić?

Podsumujcie ten tydzień i zastanówcie się nad nim

Proszę skorzystać z tego ćwiczenia, gdy kończą Państwo piątek lub rozpoczynają retrospektywę, a celem jest raczej podsumowanie minionego czasu niż rozgrzewka. Sprawdza się na każdym etapie, a jest to jedyna grupa ćwiczeń, w której mile widziane są nieco dłuższe odpowiedzi.

Z czego jest Pan/Pani dumny/dumna w tym tygodniu?
Jaka jest jedna rzecz, której nauczył się Pan/Pani w tym tygodniu i którą chciałby Pan/Pani zapamiętać?
Co w tym tygodniu poszło lepiej, niż się Pan/Pani spodziewał/a?
Gdyby mógł Pan/Pani przeżyć ten tydzień od nowa, co by Pan/Pani zrobił(a) inaczej?
Kto z zespołu zasługuje w tym tygodniu na podziękowania?
Jaka jest jedna rzecz, z której cieszy się Pan/Pani, że może ją Pan/Pani zostawić za sobą wraz z końcem tygodnia?
Na co najbardziej czeka Pan/Pani w przyszłym tygodniu?
Jakie drobne osiągnięcie warto uczcić przed zakończeniem sesji?
Jak podsumowałby Pan/Pani swój tydzień w jednym zdaniu?
Jakie zadanie sprawiło Panu/Pani satysfakcję, że zostało już zakończone?
Jaka była jedna rzecz, która zaskoczyła Pana/Panią w tym tygodniu?
Co chciałby Pan/Pani wznowić w poniedziałek?

Mocne pytanie na początek zmienia atmosferę spotkania. Obniża ono barierę przed zabraniem głosu, dzięki czemu osoby bardziej powściągliwe wnoszą swój wkład już na początku, a dalsza część spotkania przebiega sprawniej. Większość list traktuje wszystkie pytania jednakowo, więc przewijając 150 propozycji, wciąż musi się Pan/Pani polegać na domysłach. Powyższe grupy są natomiast posortowane według celu: proszę zdecydować, co ma się wydarzyć w ciągu najbliższych dwóch minut, a następnie wybrać pytanie dostosowane do tego celu.

Jak skutecznie je prowadzić

Dobry lodołamacz to trzydziestosekundowe wprowadzenie, a nie teleturniej. Pięć czynników ma tu kluczowe znaczenie:

Proszę się streszczać. Jedno pytanie, minuta lub dwie, a potem przejdźcie dalej. Lodołamacz to rozgrzewka, a nie sam trening.
Proszę sprawić, by udzielenie odpowiedzi było opcjonalne. Odpowiedź „Pominę” jest zawsze dopuszczalna. Gdy tylko poczują, że odpowiedź jest obowiązkowa, osoby nieśmiałe przestają ufać pozostałym uczestnikom spotkania.
Najpierw należy wyznaczyć cel, a dopiero potem sformułować pytanie. Zupełnie nowy zespół potrzebuje raczej pytania dotyczącego sposobu pracy niż pytania o charakterze humorystycznym. Zmęczony zespół podczas piątkowej telekonferencji potrzebuje raczej lekkiego tematu, a nie głębokiej dyskusji.
Zacznij Pan/Pani. Proszę najpierw odpowiedzieć na własne pytanie i zrobić to szczerze. To wyznaczy poziom, do którego dostosują się wszyscy pozostali.
Dostosujcie poziom szczegółowości do stopnia zaufania. Głębokie pytania zadane już pierwszego dnia mogą sprawiać wrażenie zasadzki. Zachowajcie je dla zespołu, który zasłużył sobie na zaufanie pozwalające czerpać z nich przyjemność.

W naszym poradniku jak przeprowadzić lodołamacz szczegółowo opisano proces prowadzenia takiego lodołamacza, a 5 najważniejszych wskazówek dotyczących skutecznych lodołamaczy stanowi jego skróconą wersję. Jeśli Państwa zespół pracuje w trybie rozproszonym, artykuł wirtualne lodołamacze dla zespołów pracujących zdalnie został przygotowany z uwzględnieniem ograniczeń związanych z wideokonferencjami.

Kiedy należy zrezygnować

Czasami najlepszym sposobem na przełamanie lodów jest po prostu jego brak. Jeśli atmosfera spotkania jest napięta, czas jest ograniczony lub uczestnicy przychodzą zestresowani sprawą, którą wszyscy mają rozwiązać, lodołamacz jest postrzegany raczej jako opóźnienie niż rozgrzewka. Zmuszanie osób, które muszą rozwiązać problem, do odpowiadania na pytanie o ulubione przekąski nie buduje relacji; wręcz je niszczy. Pomiń to, przejdź do sedna sprawy i zachowaj rozgrzewkę na spokojniejszy dzień. Jeśli nie ma Pan/Pani pewności, czego faktycznie potrzebuje, rozgrzewka czy lodołamacz wyjaśnia różnicę między tymi dwoma pojęciami.

Wykorzystajcie to

Proszę wybrać dowolne z powyższych pytań, aby rozpocząć kolejne spotkanie zespołu, rozmowę indywidualną lub spotkanie standup, albo wykorzystać je jako pytanie wprowadzające na początku retrospektywy. Aby wykorzystać je podczas sesji, rozpocznij retrospektywę i otwórz ją pytaniem lub przejrzyj pozostałe lodołamacze według konkretnych zastosowań. W przypadku retrospektywy w szczególności, sekcja szybkie, ale skuteczne lodołamacze zawiera gotowe propozycje na rozpoczęcie.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie pytania sprawdzają się najlepiej jako lodołamacze w pracy?

Dobre lodołamacze w pracy są bezpieczne, sprzyjają integracji i pozwalają na szybką odpowiedź: każda osoba w pomieszczeniu może odpowiedzieć jednym zdaniem bez wcześniejszego przygotowania. Te lepsze są ponadto dostosowane do konkretnego celu, a nie wybierane przypadkowo. W przypadku nowego zespołu zapytaj, w jaki sposób ludzie lubią pracować, na przykład: „W jaki sposób woli Pan/Pani otrzymywać informacje zwrotne?”. Aby zbudować dobre relacje w młodym zespole, należy zachować lekki ton. W przypadku zespołu o ugruntowanej pozycji można zadawać pytania o głębszym znaczeniu, na przykład: „Z jakiego osiągnięcia w pracy jest Pan/Pani po cichu dumny/a?”. Należy unikać tematów osobistych, religijnych lub politycznych, a także pytań, które mogłyby postawić kogoś w niezręcznej sytuacji.

Jak wybrać lodołamacz na etapie pracy Państwa zespołu?

Proszę zdecydować, co ma się wydarzyć w ciągu najbliższych dwóch minut, a następnie wybrać pytanie dostosowane do tego celu. Zupełnie nowy zespół na etapie formowania się potrzebuje pytań dotyczących sposobu pracy, które zapoczątkują wspólny styl działania, a nie pytań o charakterze rozrywkowym. Zespołowi przechodzącemu przez etap tarć (burza) przydadzą się pytania, które pozwolą członkom bezpiecznie wyrażać swoje preferencje na głos. Zespół ugruntowany (faza normowania) jest w stanie poradzić sobie z pytaniami o głębszym znaczeniu. Dojrzały zespół oparty na wysokim zaufaniu (faza działania) może zmierzyć się z pytaniami refleksyjnymi lub dotyczącymi wartości, które w pierwszym dniu pracy mogłyby wywołać zakłopotanie. Istotna jest również kultura organizacyjna: grupa ostrożna lub o hierarchicznej strukturze potrzebuje pytań o mniejszym znaczeniu niż żartobliwy startup.

Jakie pytania lodołamacze można zadawać podczas spotkań zespołowych?

Na spotkanie zespołu proszę wybrać krótkie pytanie, na które każdy może odpowiedzieć jednym lub dwoma zdaniami, na przykład: „Jakie małe osiągnięcie odnotowali Państwo w tym tygodniu?”, „Na co Państwo czekają z niecierpliwością?” lub „Gdyby nasz zespół miał swoją piosenkę przewodnią, jaka by to była?”. Takie pytania rozluźniają atmosferę w grupie, nie zabierając czasu przeznaczonego na porządek obrad. Postaraj się, aby całość trwała od dwóch do pięciu minut, tak aby lodołamacz pozostawał proporcjonalny do spotkania, które rozpoczyna.

Jakie są krótkie pytania lodołamacze podczas spotkań?

Szybkie lodołamacze to jednozdaniowe pytania, na które każdy może odpowiedzieć w ciągu kilku sekund; idealnie sprawdzają się podczas spotkań w pozycji stojącej lub przy napiętym harmonogramie. Proszę spróbować zapytać: „Jak jednym słowem opisałby Pan/Pani sposób, w jaki dotarł/a Pan/Pani na to spotkanie?”, „Jaka jest najważniejsza rzecz na Pana/Pani liście zadań na dziś?” lub „W skali od 1 do 5, jak ocenia Pan/Pani swój poziom energii?”. Proszę poprosić o podanie jednego słowa lub podniesienie ręki, tak aby cała runda zajęła nie więcej niż minutę lub dwie.

Jakie są ciekawe pytania lodołamacze służące przełamaniu lodów wśród współpracowników?

Zabawne lodołamacze dla współpracowników sprawiają, że atmosfera pozostaje swobodna i ułatwiają wszystkim nawiązanie kontaktu. Proszę spróbować zapytać: „Jaka była Państwa pierwsza praca?”, „W jakiej sprawie, choć zupełnie nieistotnej, są Państwo gotowi walczyć do upadłego?”, „W jakiej kwestii w pracy ma Pan/Pani dziwnie wysokie wymagania?” lub „Jakie zadanie, które inni uważają za nużące, sprawia Panu/Pani potajemną przyjemność?”. Lekkie pytania najlepiej sprawdzają się na początku spotkania lub jako przerwa, ponieważ sprawiają, że zabieranie głosu staje się czymś naturalnym. Proszę dbać o to, by pytania były odpowiednie do kontekstu pracy, i zawsze pozwalać osobom zrezygnować z odpowiedzi, zamiast zmuszać je do udzielania odpowiedzi.

Co sprawia, że pytanie sprzyja budowaniu więzi w zespole?

Dobre pytanie służące budowaniu więzi w zespole zachęca do udzielenia prawdziwej, ale niewymagającej podejmowania ryzyka odpowiedzi oraz traktuje wszystkich w danej chwili na równi, niezależnie od pełnionej funkcji czy stażu pracy. Jest ono na tyle konkretne, że można na nie szybko odpowiedzieć („Jakie jest Państwa najmniejsze osiągnięcie z tego tygodnia?” jest lepszym pytaniem niż „Proszę opowiedzieć nam o sobie”), a jego poziom trudności jest dostosowany do rzeczywistego poziomu zaufania panującego w zespole. Głębsze, bardziej osobiste pytania proszę zachować dla zespołu, który współpracuje ze sobą na tyle długo, by czerpać z nich przyjemność, a pytania na pierwszy dzień niech będą lżejsze. Związek między członkami zespołu buduje się dzięki temu, że ludzie decydują się podzielić się czymś osobistym, dlatego udzielenie odpowiedzi musi zawsze pozostawać dobrowolne.

Jak rozpocząć spotkanie od lodołamacza?

Proszę rozpocząć spotkanie od zadania pytania lodołamacza, jeszcze przed przejściem do porządku obrad. Proszę sformułować je wyraźnie, podać krótki przykładowy odpowiedź, aby nadać odpowiedni ton, a następnie zachęcić uczestników do udzielania odpowiedzi po kolei lub wpisania jej na czacie. Niech będzie to lekka i ograniczona czasowo aktywność; gdy wszyscy udzielą odpowiedzi przynajmniej raz, proszę podziękować grupie i od razu przejść do porządku obrad, aby utrzymać energię spotkania.

Jak długo powinno trwać ćwiczenie lodołamacze w miejscu pracy?

W przypadku większości spotkań służbowych odpowiedni jest czas trwający od dwóch do pięciu minut: wystarczająco długi, by każdy mógł się raz wypowiedzieć, a jednocześnie na tyle krótki, by nie zabierał czasu przeznaczonego na omówienie porządku obrad. W przypadku większych warsztatów lub spotkań poza siedzibą firmy dłuższe ćwiczenie integracyjne może być uzasadnione, jednak podczas codziennych spotkań, zebrań zespołowych lub rozmów indywidualnych należy zadbać o to, by lodołamacz był krótki, a uczestnicy odpowiadali jednym zdaniem.

Jakie pytania warto zadać nowym członkom zespołu jako lodołamacze?

W przypadku nowego członka zespołu proszę wybierać serdeczne, niewymagające pytania, które pozwolą mu dzielić się informacjami na własnych warunkach, na przykład: „Jaki rodzaj pracy sprawia, że traci Pan/Pani poczucie czasu?”, „Co było najmocniejszą stroną najlepszego programu wdrożeniowego, w jakim Pan/Pani uczestniczył/a?”, lub „Jakie hobby poza pracą chętnie Pan/Pani omawia?”. Proszę unikać stawiania go w niezręcznej sytuacji; celem jest pomoc w zaprezentowaniu się i sprawienie, by poczuł się mile widziany, a nie poddawanie go próbie.

Ponad 200 lodołamaczy w pracy (posortowanych według celu)