Wat is een sprint-retrospective? Definitie, fasen & voorbeelden

Een sprint-retrospective is een terugkerende Scrum-bijeenkomst die aan het einde van elke sprint wordt gehouden en waarin het team terugblikt op de manier waarop het heeft gewerkt en concrete verbeterpunten voor de volgende sprint overeenkomt. Het is voor het team de belangrijkste gelegenheid om te evalueren en bij te sturen.

De „retro“, zoals deze vaak wordt genoemd, is een teamvergadering waarbij alle teamleden aanwezig zijn en die regelmatig wordt gehouden met als doel de werkwijze in de toekomst te verbeteren, op basis van wat het team uit het verleden heeft geleerd. Deze vergaderingen worden ook wel scrum-retrospectieven, agile-retrospectieven of post-mortems genoemd.

Ze vinden plaats op vaste tijdstippen aan het einde van elke sprint (een vastgestelde werkperiode). Meestal is dat om de twee weken.

Een goed team is een team dat zich voortdurend ontwikkelt, leert en groeit. Binnen agile komt dit nergens zo goed tot uiting als tijdens het houden van een sprint-retrospective.

Tijdens retrospectives kan iedereen aangeven wat er volgens hem of haar goed is gegaan en wat niet. Ze kunnen brainstormen over nieuwe en verbeterde manieren van werken voor de komende sprint. Dit kan bijvoorbeeld door belemmeringen weg te nemen, nieuwe werkwijzen uit te proberen, het moreel van het team te verbeteren of contact te leggen met belanghebbenden.

Vervolgens gaat het team op zoek naar terugkerende thema’s, stemt het over de punten die het belangrijkst worden geacht, bespreekt het deze punten en komt het overeen welke acties er moeten worden ondernomen. Deze actiepunten vormen de basis voor een gezamenlijk overeengekomen reeks maatregelen waarmee het team zijn werkwijze voortdurend kan evalueren en aanpassen om de kwaliteit en de doorvoersnelheid van het werk te verbeteren.

Ze vormen een belangrijk onderdeel van agile. Retrospectives stimuleren voortdurende verbetering en bieden het team de kans om regelmatig te evalueren en bij te sturen. Uw rol als Scrum Master en dienend leider is om hen daarbij effectief te helpen. Het is een cruciale rol die vergeleken kan worden met die van de dirigent van een orkest, de facilitator van een vergadering of de coach van een sportteam.

Wat zijn de belangrijkste vragen die tijdens een sprint-retrospective worden gesteld?

De belangrijkste aandachtsgebieden die het team moet onderzoeken, zijn:

1. Wat ging er goed?
2. Wat ging er mis?
3. Welke ideeën hebben we voor de toekomst?
4. Hoe voeren we deze maatregelen uit?
5. Wie moeten we bedanken en wat hebben we nodig?

De vragenlijst die de Scrum Master samenstelt, kan zijn gebaseerd op een thema uit een één-op-één-gesprek, feedback van het team of een gegevensbron. Het is zelfs belangrijk om de aard van de vragen die tijdens de retrospective worden gesteld af en toe te veranderen, om ervoor te zorgen dat ze relevant en actueel blijven en om vergadermoeheid tegen te gaan.

Wie neemt deel aan de sprint-retrospective?

Dit is doorgaans een algemene vergadering waarbij sommige of alle van de volgende personen aanwezig kunnen zijn:

• De Scrum Master
• Het gehele ontwikkelings- of scrumteam
• Elke belangrijke belanghebbende die nauw betrokken is bij of beïnvloed wordt door het werk van het team
• De producteigenaar
• Een agile-coach
• Een waarnemer

Hoe lang duurt een retrospective bijeenkomst?

Dit hangt meestal af van de lengte van uw sprintcyclus. Over het algemeen geldt:

• Sprint van 2 weken: ~ 90 minuten
• Sprint van 1 maand: ~ 3 uur
• Einde van de iteratie: ~ 1 dag

Wat zijn de vijf fasen van een effectieve retrospectieve?

Esther Derby en Diana Larsen worden gezien als degenen die de vijf belangrijkste stappen hebben gedefinieerd waaruit het retrospective-proces bestaat. In hun boek Agile Retrospectives: Making Good Teams Great splitsen zij het retrospective op in fasen. Elke fase is bedoeld om een specifiek doel te bereiken, en samen dragen deze fasen bij aan voortdurende verbetering. De Scrum Master speelt een cruciale rol bij het succesvol doorlopen van alle vijf fasen.

1. De toon zetten — Zoals de naam al aangeeft, is het doel van de eerste stap in het retrospectiefproces om de toon en de richting voor de retrospectiefvergadering te bepalen. Hiermee wordt de context bepaald waarin de retrospectief zal plaatsvinden. Voor de Scrum Master draait deze eerste stap volledig om het organiseren, en dat omvat onder meer het kiezen van een sjabloon voor een retrospective.
2. Gegevens verzamelen — In de tweede stap deelt het team belangrijke informatie, hoogtepunten, inzichten en resultaten van de afgelopen sprint die zijn vastgelegd in het retrospectief-sjabloon. Deze fase markeert het begin van de retrospectiefvergadering. Op dit moment neemt de Scrum Master de rol van vergaderbegeleider op zich.
3. Inzichten genereren — Het doel van deze stap is dat het team op zoek gaat naar patronen, thema’s en verbanden tussen de ideeën. Dit is het moment waarop een Scrum Master zijn of haar vaardigheden als facilitator echt tot hun recht laat komen. Om inzichten te genereren, moet iedereen een gemeenschappelijk begrip hebben van elk punt. Dit is ook de fase in de retrospective waarin vergelijkbare ideeën worden gegroepeerd, er kan worden gestemd en het team de hoogst gerangschikte ideeën in meer detail kan bespreken.
4. Beslis wat er moet gebeuren — In deze stap worden waardevolle, duidelijke actiepunten vastgesteld en geprioriteerd. Ook hier speelt de Scrum Master een sleutelrol, aangezien hij of zij ervoor zorgt dat het gesprek doelgericht, efficiënt en effectief verloopt.
5. De vergadering samenvatten en afsluiten — Deze laatste stap zorgt ervoor dat de actiepunten duidelijk zijn en dat de vergadering wordt afgesloten. Tot slot zal de Scrum Master de actiepunten uit de vergadering delen en opvolgen.

Veelgestelde vragen

Wat is een sprint-retrospective?

Een sprint-retrospective is een terugkerende Scrum-bijeenkomst die aan het einde van elke sprint wordt gehouden en waarin het team terugblikt op de werkwijze en concrete verbeterpunten voor de volgende sprint overeenkomt. Het is voor het team de belangrijkste gelegenheid om de werkwijze te evalueren en aan te passen, en het is de laatste van de vier Scrum-ceremonies in elke sprint.

Wie neemt er deel aan een sprint-retrospective?

De sprint-retrospective is een vergadering van het Scrumteam — de ontwikkelaars, de Product Owner en de Scrum Master. De Scrum Master treedt doorgaans op als facilitator. Belanghebbenden zijn meestal niet aanwezig, zodat het team vrijuit kan spreken over hoe het werkt; af en toe kan een agile coach of waarnemer aanwezig zijn om het team te ondersteunen.

Hoe lang moet een sprint-retrospective duren?

Beperk de retrospectieve tot de duur van de sprint. Een gangbare richtlijn is ongeveer 90 minuten voor een sprint van twee weken en maximaal ongeveer drie uur voor een sprint van een maand. Hoe korter de sprint, hoe korter de retrospectieve — het belangrijkste is dat deze lang genoeg duurt om tot concrete, overeengekomen actiepunten te komen.

Wat zijn de vijf fasen van een sprint-retrospective?

Esther Derby en Diana Larsen beschrijven vijf fasen: de basis leggen, gegevens verzamelen, inzichten genereren, beslissen wat er moet gebeuren en de retrospective afsluiten. De Scrum Master begeleidt het team door elke fase, zodat de reflectie uitmondt in een korte, door het team zelf opgestelde lijst met verbeterpunten voor de volgende sprint.

Wat is het verschil tussen een sprint-retrospective en een sprintreview?

Tijdens de sprintreview wordt het product geëvalueerd: het team presenteert het voltooide werk aan de belanghebbenden en verzamelt feedback. Tijdens de sprint-retrospective wordt het proces geëvalueerd: het team reflecteert op de werkwijze en spreekt verbeterpunten af. De review is gericht op de belanghebbenden; de retrospectieve is gericht op het team zelf. Zie ons hoofdstuk over sprintreview versus retrospectieve voor een uitgebreide vergelijking.