Wat is de Start Stop Continue retrospective?
Start Stop Continue is een retrospectiveformat dat draait om drie vragen: waar moet je team mee beginnen, waar moet het mee stoppen en wat moet het blijven doen? Elk antwoord beschrijft gedrag waar iemand iets mee kan. Zo eindigt de meeting met een korte lijst veranderingen in plaats van een lange lijst klachten. Teams gebruiken het in agile retrospectives omdat het nauwelijks uitleg nodig heeft. Iedereen voegt ideeën toe aan drie kolommen: dingen om mee te beginnen (Start), dingen om mee te stoppen (Stop) en dingen die werken en die je wilt behouden (Continue). Door die structuur blijft het gesprek gaan over wat mensen echt doen. Daardoor maak je van de belangrijkste punten makkelijk acties met een eigenaar. Het werkt het best als je concrete veranderingen uit de meeting wilt halen en de successen naast de problemen op tafel wilt hebben. Teams jagen vaak snel door de Continue-kolom heen, terwijl juist die voorkomt dat een goede gewoonte stilletjes verdwijnt. Je komt deze oefening ook tegen als "Stop Start Continue". Dat is precies hetzelfde: de drie categorieën zijn gelijk en je doorloopt ze in de volgorde die je team het prettigst vindt. Sommige facilitators beginnen met Stop, zodat eerst wordt opgeruimd wat niet werkt voordat het team beslist waarmee het begint. Anderen beginnen met Start om de toon vooruitkijkend te houden. Hoe je het ook aanpakt, je eindigt met een korte lijst gedrag om mee te beginnen, mee te stoppen en vast te houden. Start Stop Continue is ook buiten de sprintretrospective heel bruikbaar. Omdat het specifieke feedback op gedragsniveau oplevert, gebruiken teams hetzelfde Start Stop Continue-template voor peerfeedback, één-op-ééngesprekken met een manager, project-post-mortems en persoonlijke doelen. In een één-op-ééngesprek kan een medewerker zijn manager bijvoorbeeld vragen om "de weekprioriteiten eerder te delen", "te stoppen met reviews op vrijdagmiddag" en "door te gaan met de open vragenronde bij de standup". Met het gratis template hierboven voegt iedereen eerst in een eigen ruimte ideeën toe. Daarna groepeert het team ze, stemt het en spreekt het samen acties af.
Start Stop Continue retrospectiveformat
Start
Waar moeten we mee beginnen?
Deze kolom is voor nieuwe ideeën en verbeteringen. Vraag het team waar de huidige processen tekortschieten en welke kansen jullie hebben laten liggen. Kleine verbeteringen en grotere strategische veranderingen horen hier allebei thuis.
Stop
Waar moeten we mee stoppen?
In deze kolom benoem je werkwijzen die geen waarde toevoegen of problemen veroorzaken. Help het team concreet te zijn over het gedrag dat moet verdwijnen, en stimuleer opbouwende kritiek in plaats van persoonlijke kritiek.
Continue
Waar moeten we mee doorgaan?
Deze kolom is voor werkwijzen die goed werken. Help het team te benoemen wat goed gaat en moet blijven, zodat een goede gewoonte niet stilletjes verdwijnt terwijl jullie op de problemen focussen.
Wanneer dient u deze retrospective te gebruiken?
- Als je een korte lijst concrete acties uit de retro wilt halen
- In een periode van verandering, om te bepalen welke werkwijzen je houdt en welke je laat vallen
- Met een nieuw team dat een eenvoudige, vertrouwde manier nodig heeft om feedback te geven
- Als discussies steeds abstract worden en je gedrag nodig hebt waar het team mee aan de slag kan
Voorstellen voor ijsbrekers
- Welke positieve verandering heb je de afgelopen maand in ons team gezien?
- Als je in één klap één verbetering in onze manier van werken kon doorvoeren, welke zou dat zijn?
Wilt u een opwarmoefening waarbij uw team daadwerkelijk meedoet, en niet alleen hardop antwoorden geeft? Bekijk gratis ijsbrekers →
Ideeën en tips voor uw retrospectievevergadering
- Begin met de Continue-kolom, zodat het team eerst benoemt wat werkt voordat het bij de problemen komt
- Vraag om concreet gedrag. "Beter communiceren" is een wens; "na elk klantgesprek een samenvatting posten" is iets wat je kunt doen
- Geef elke kolom echt de tijd. Als Stop de hele meeting opslokt, gaat het team weg zonder iets om vast te houden
- Praat over gedrag en werkwijzen, niet over personen
- Beperk het aantal acties tot twee of drie, zodat ze ook echt worden uitgevoerd
- Bekijk aan het begin van elke retro de acties van de vorige, om te zien wat er veranderd is
Veelgestelde vragen
Is het "start stop continue" of "stop start continue"?
Wat zijn voorbeelden van start, stop en continue?
Hoe voer je een Start Stop Continue retrospective uit?
Wanneer gebruik je Start Stop Continue?
Wat is Start Stop Continue-feedback?
Kun je Start Stop Continue gebruiken voor één-op-ééngesprekken of persoonlijke feedback?
Wat zijn voorbeelden van Start Stop Continue-feedback voor een manager?
Gerelateerde sjablonen
Zet je doelstellingen om in doelen en mijlpalen
Zeilboot retrospective
Breng in kaart wat je team vooruit helpt en wat het tegenhoudt
Must Should Could Won't-retrospective
Spreek als team af wat moet gebeuren en wat kan wachten.
Sprintretrospective
Blik terug op de sprint en spreek af wat er verandert.