Ontdekker

Nieuwsgierig en klaar om erin te duiken.

Ik wil graag uitzoeken waarom onze releases steeds op het laatste moment uitlopen.
Ik heb een paar theorieën over het probleem met de overdracht en wil die met iedereen toetsen.
Klaar voor de start. De vorige sprint was rommelig en ik wil snappen waarom.
Shopper

Hier om één bruikbaar idee mee te nemen.

Als ik weg kan met één verbetering voor onze stand-ups, ben ik tevreden.
Op zoek naar een praktische tip om met tussendoorwerk om te gaan.
Ik hoop één ding op te pikken dat ik volgende sprint kan uitproberen.
Vakantieganger

Blij om even weg te zijn van het dagelijkse werk.

Eerlijk gezegd ben ik gewoon blij dat ik een uurtje niet naar tickets hoef te kijken.
Het was een lange week. Even weg van de backlog is welkom.
Fijn om te zitten zonder dat er een deadline boven mijn hoofd hangt.
Gevangene

Hier omdat het moest.

Ik heb vandaag een release die live gaat en dit voelt als afleiding.
We doen nooit iets met de retro-acties, dus ik snap niet waarom we hier steeds mee doorgaan.
Aanwezigheid is verplicht, dus hier zit ik.

Wat is een ESVP-retrospective?

De ESVP-retrospective (Explorer, Shopper, Vacationer, Prisoner, oftewel Ontdekker, Shopper, Vakantieganger en Gevangene) is een korte check-in die laat zien hoe betrokken mensen zijn voordat het eigenlijke gesprek begint. De werkvorm komt uit het boek Project Retrospectives: A Handbook for Team Reviews (2001) van Norm Kerth, waarin hij werd gebruikt om te peilen of een groep echt in de ruimte wilde zijn. Ontdekkers zijn nieuwsgierig en willen er meteen induiken. Shoppers willen met één bruikbaar idee naar huis. Vakantiegangers zijn blij met een pauze van het dagelijkse werk. Gevangenen zijn er omdat iemand heeft gezegd dat ze moesten komen. Iedereen plaatst anoniem één idee in de kolom die bij hem of haar past, waarna de facilitator de verdeling aan het team voorleest. Anonimiteit is wat deze werkvorm laat werken. Bij handopsteken zit de ruimte vol Ontdekkers, want niemand wil toegeven dat hij liever ergens anders was. In TeamRetro is niet zichtbaar wie welk idee heeft geschreven, zodat mensen eerlijk kunnen antwoorden. Breng de vier labels neutraal. Geen van de vier is het juiste antwoord, en een Vakantieganger of Gevangene geeft je waardevolle informatie. De waarde van ESVP zit in wat je met de uitkomst doet. Zie je vooral Ontdekkers en Shoppers, voer de retro dan uit zoals gepland. Zie je drie Gevangenen en een Vakantieganger, dan is de geplande retro de verkeerde meeting: maak hem korter, pas de agenda aan of vraag de groep wat er speelt. Gebruik ESVP als je vermoedt dat de betrokkenheid laag is, bijvoorbeeld na de start van een nieuw retroritme, een incident of een nieuwe manager. Wie het elke sprint doet, merkt al snel dat mensen op de automatische piloot voor Ontdekker kiezen. Voor snelle check-ins werkt een versie met drie labels, zonder Shopper, goed.

ESVP-retrospective format

Ontdekker

Nieuwsgierig en klaar om erin te duiken.

Ontdekkers willen nieuwe inzichten opdoen en staan open voor alles wat de retro naar boven brengt. Zie een groot aantal Ontdekkers bij het voorlezen van de verdeling als groen licht voor een diepgaandere agenda. Wees wel wat voorzichtig als echt elk idee hier terechtkomt, zeker in een team dat het lastig heeft. Dat kan betekenen dat mensen op de automatische piloot antwoorden of de anonimiteit niet helemaal vertrouwen, dus een voorzichtige vervolgvraag kan dan geen kwaad.

Shopper

Hier om één bruikbaar idee mee te nemen.

Shoppers zijn betrokken, maar selectief. Ze bekijken alles en gaan tevreden weg als ze één praktische verbetering mee naar huis nemen. Veel Shoppers op het bord betekent: houd de sessie gefocust en sluit af met duidelijke, kleine acties. Zorg dat de retro eindigt met iets concreets, zodat deze mensen het gevoel hebben dat de tijd het waard was.

Vakantieganger

Blij om even weg te zijn van het dagelijkse werk.

Vakantiegangers zijn niet bijzonder geïnteresseerd in de retro zelf, maar waarderen de pauze van het gewone werk. Vaak is dat een teken van vermoeidheid of een hoge werkdruk. Behandel het niet als een probleem dat opgelost moet worden en spreek niemand erop aan. Verschijnen er meerdere Vakantiegangers, overweeg dan een lichtere, kortere sessie of vraag het team of werkdruk vandaag op de agenda moet.

Gevangene

Hier omdat het moest.

Gevangenen hebben het gevoel dat ze verplicht moesten komen en zouden liever iets anders doen. Dit is het belangrijkste signaal op het bord, dus bedank mensen voor hun eerlijkheid en probeer nooit te achterhalen wie wat heeft geschreven. Meerdere Gevangenen betekent dat de geplande retro waarschijnlijk de verkeerde meeting is. Maak hem korter, pas de agenda aan of vraag de groep openlijk wat in de weg zit en of de retro-opzet zelf anders moet.

Wanneer dient u deze retrospective te gebruiken?

  • Als het team begint met een nieuw retroritme en je wilt weten of mensen er de waarde van inzien.
  • Na een productie-incident of een stressvolle release, wanneer energie en goodwill laag kunnen zijn.
  • Na een wisseling van manager, teamlead of teamstructuur, om te peilen hoe mensen erin staan.
  • Als eerdere retro's vlak voelden of acties nergens toe leidden, en je vermoedt dat mensen uit plichtsgevoel aanwezig zijn.
  • Aan het begin van een lange workshop of projectevaluatie, zodat je de agenda kunt bijstellen voordat je er uren in steekt.

Voorstellen voor ijsbrekers

  • Als deze meeting een vakantiebestemming was, welke zou het dan zijn?
  • Wat zou je gaan ontdekken als je op het werk een middag vrij had?

Wilt u een opwarmoefening waarbij uw team daadwerkelijk meedoet, en niet alleen hardop antwoorden geeft? Bekijk gratis ijsbrekers →

Ideeën en tips voor uw retrospectievevergadering

  • Houd de antwoorden anoniem en zeg dat hardop voordat mensen ideeën toevoegen. Bij een openbare stemming zit de ruimte vol Ontdekkers en weet je nog niets.
  • Introduceer alle vier de labels op een neutrale toon. Maak duidelijk dat Vakantieganger en Gevangene geldige, nuttige antwoorden zijn en dat niemand zijn keuze hoeft uit te leggen.
  • Doe iets met de uitkomst. Overheersen Gevangenen en Vakantiegangers, maak de retro dan korter, kies een andere agenda of vraag het team wat er speelt voordat je verdergaat.
  • Gebruik ESVP als je vermoedt dat de betrokkenheid laag is, bijvoorbeeld na een incident, een nieuwe manager of een nieuw retroritme. Doe je het elke sprint, dan kiezen mensen op de automatische piloot voor Ontdekker.
  • Probeer nooit te raden wie een Gevangene-idee heeft geschreven en zet niemand apart. Bespreek de totale verdeling als signaal van het hele team.
  • Laat bij korte check-ins Shopper weg en werk met drie labels, zodat het hooguit een minuut of twee duurt.

Veelgestelde vragen

Waar staat ESVP voor?
ESVP staat voor Explorer, Shopper, Vacationer en Prisoner (Ontdekker, Shopper, Vakantieganger en Gevangene). Elk label beschrijft een andere houding ten opzichte van de retrospective, van nieuwsgierig en betrokken tot alleen aanwezig omdat het verplicht is.
Waar komt de ESVP-retrospective vandaan?
De werkvorm komt uit het boek Project Retrospectives: A Handbook for Team Reviews (2001) van Norm Kerth. Later werd hij in de agile wereld populair als warming-up en veiligheidscheck.
Hoe lang duurt een ESVP-check-in?
Meestal 5–10 minuten. Iedereen voegt anoniem één idee toe, waarna de facilitator de verdeling voorleest en beslist of de sessie aangepast moet worden.
Waarom moet ESVP anoniem zijn?
Zonder anonimiteit kiezen de meeste mensen voor Ontdekker, omdat het riskant voelt om tegenover een manager of collega's toe te geven dat je een Gevangene bent. Alleen met anonieme input krijg je een eerlijk beeld van de betrokkenheid.
Wat doe ik als er veel Gevangenen in het team zitten?
Zie het als een teken dat de geplande retro de verkeerde meeting is. Maak hem korter, pas de agenda aan zodat je bespreekt wat mensen dwarszit, of vraag de groep openlijk wat er speelt.
Moet ik ESVP elke sprint doen?
Nee. Als je het elke sprint doet, wordt het routine en kiezen mensen zonder nadenken voor Ontdekker. Bewaar het voor momenten waarop je lage betrokkenheid vermoedt, bijvoorbeeld na een incident of een leiderschapswissel.
Bent u klaar om deze retrospective te houden?Probeer deze retrospective live eens