In het konijnenhol

In welke onverwachte verrassingen zijn we deze sprint getuimeld?

Halverwege de sprint kregen we op het laatste moment een scopewijziging over ons heen en moesten we alle zeilen bijzetten.
Tijdens het fixen van wat een kleine bug leek, ontdekten we een complete module zonder documentatie.
Een belangrijke stakeholder liet ineens niets meer van zich horen, waardoor we moesten gissen naar de prioriteiten.
Het theekransje van de Hoedenmaker

Welke momenten voelden chaotisch, verwarrend of rommelig?

Bij onze standups leek het alsof iedereen het over een andere sprint had.
De requirements bleven van richting veranderen, net als de theekopjes die steeds doorschoven.
Twee teams werkten aan dezelfde fix zonder het van elkaar te weten.
De wijsheid van de Cheshire Kat

Wat hebben we deze sprint geleerd of eindelijk helder gezien?

We hebben geleerd dat kleinere pull requests veel sneller worden gereviewd.
Door vroeg te pairen hebben we een grote ontwerpfout voorkomen.
Ik besefte dat we een duidelijkere definition of done nodig hebben.
De Hartenkoningin

Welke besluiten of acties vaardigen we uit voor de volgende keer?

Bij koninklijk besluit worden standups ingekort tot 10 minuten.
Wij verordenen dat scopewijzigingen alleen nog tussen sprints door plaatsvinden.
Ik beveel dat we één centrale plek maken waar alle besluiten staan.

Wat is de Alice in Wonderland-avontuur retrospective?

Sommige sprints voelen alsof je in een konijnenhol valt. De Alice in Wonderland-avontuur retrospective is gebaseerd op het verhaal van Lewis Carroll en koppelt vier scènes uit de avonturen van Alice aan vragen voor je team. Je begint met de verrassingen waar je in bent getuimeld. Daarna ga je door de chaos van het theekransje van de Hoedenmaker en sta je stil bij de wijsheid van de Cheshire Kat. Je eindigt met de Hartenkoningin, die decreten uitvaardigt voor de volgende keer. Door de speelse insteek zijn mensen minder op hun hoede en brengen ze makkelijker problemen ter sprake die anders ongemakkelijk voelen. In het konijnenhol is voor verrassingen, goed of slecht. Het theekransje van de Hoedenmaker gaat over wat chaotisch of rommelig voelde. De wijsheid van de Cheshire Kat legt vast wat het team eindelijk helder zag, en De Hartenkoningin zet alles om in besluiten met een eigenaar. Met een bekend verhaal is het makkelijker om te zeggen wat verwarrend voelde en welke kant je nu op wilt. Deze vorm past bij agile teams, projectteams en iedereen die eens iets anders wil dan de standaard retro zonder in te leveren op resultaat. Het thema brengt weer wat energie in de meeting, en de laatste kolom zorgt ervoor dat je met echte acties de deur uitgaat.

Alice in Wonderland-avontuur retrospective-format

In het konijnenhol

In welke onverwachte verrassingen zijn we deze sprint getuimeld?

Verzamel de verrassingen, plotselinge veranderingen en situaties waar het team tijdens de iteratie in terechtkwam, goed of slecht. Vraag naar de momenten die mensen overvielen. Blijf nieuwsgierig in plaats van kritisch, zodat mensen zich veilig voelen om de chaos te beschrijven.

Het theekransje van de Hoedenmaker

Welke momenten voelden chaotisch, verwarrend of rommelig?

Kijk naar de rommelige, verwarrende of tegenstrijdige delen van de sprint waar dingen niet op elkaar aansloten, zoals communicatie die vastliep, tegenstrijdige instructies of processen die nergens op sloegen. Houd de toon luchtig, zodat mensen om de chaos kunnen lachen en toch benoemen wat er beter moet.

De wijsheid van de Cheshire Kat

Wat hebben we deze sprint geleerd of eindelijk helder gezien?

Leg de lessen en heldere inzichten uit het werk vast. Net zoals de Cheshire Kat opduikt om de weg te wijzen, vraag je het team naar de inzichten die helpen om de volgende keer een beter pad te kiezen. Focus op kennis die het bewaren waard is.

De Hartenkoningin

Welke besluiten of acties vaardigen we uit voor de volgende keer?

De Hartenkoningin deelt bevelen uit, dus in deze kolom zet je reflectie om in besluiten. Vraag het team om duidelijke decreten: concrete, haalbare stappen in plaats van vage voornemens. Geef elk decreet een eigenaar zodat het ook echt gebeurt, en houd de toon speels zodat niemand zijn hoofd verliest.

Wanneer dient u deze retrospective te gebruiken?

  • Als je retro's in herhaling vallen en je met een thema-format mensen weer wilt betrekken.
  • Na een sprint vol verrassingen en plotselinge veranderingen waardoor het team het overzicht kwijt was.
  • Als je wilt dat mensen opener zijn en een speels verhaal ze helpt om te ontspannen.
  • Voor teambuildingsessies waarin reflectie en verbinding net zo belangrijk zijn als actiepunten.
  • Als je een nieuw team opstart en een eerste retro wilt die goed blijft hangen en weinig druk geeft.

Voorstellen voor ijsbrekers

  • Als je net als Alice kon krimpen of groeien om één probleem op het werk op te lossen, wat zou je kiezen en waarom?
  • Welk personage uit Wonderland past het best bij je stemming na deze sprint, en wat zou die zeggen?

Wilt u een opwarmoefening waarbij uw team daadwerkelijk meedoet, en niet alleen hardop antwoorden geeft? Bekijk gratis ijsbrekers →

Ideeën en tips voor uw retrospectievevergadering

  • Begin met een korte introductie van het verhaal, zodat iedereen weet hoe elke kolom aansluit bij de avonturen van Alice.
  • Geniet van het thema, maar zorg dat elke kolom toch iets concreets oplevert.
  • Zet een timebox op elke fase, zodat geen enkele kolom de hele meeting opslokt.
  • Herinner iedereen eraan dat nieuwsgierigheid hier belangrijker is dan een perfect verhaal. Stillere teamleden dragen meer bij als ze dat horen.
  • Groepeer vergelijkbare ideeën voordat je gaat stemmen, zodat de discussie over de belangrijkste thema's gaat.
  • Sluit af door de decreten van de Hartenkoningin om te zetten in acties met een eigenaar en een deadline.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een Alice in Wonderland-avontuur retrospective?
De meeste sessies duren 45–60 minuten voor een team van vijf tot acht personen. Trek meer tijd uit als je team van het verhaal geniet en dieper op elke kolom wil ingaan.
Wanneer gebruik ik deze thema-retrospective?
Als je gewone retro's saai beginnen te worden, na een chaotische of verrassende sprint, of als je een creatief format wilt dat toch tot echte verbeteringen leidt.
Wat is het verschil met een standaard Start, Stop, Continue retrospective?
Start, Stop, Continue verdeelt ideeën over drie eenvoudige lijsten met gedrag. Dit format gebruikt vier scènes uit het verhaal voor verrassingen, chaos, lessen en besluiten, en door het verhaal brengen mensen lastige onderwerpen makkelijker ter sprake.
Is deze retrospective geschikt voor remote teams?
Ja. In TeamRetro voegt iedereen in realtime ideeën toe, groepeert ze en stemt erop, dus het format werkt hetzelfde voor verspreide en hybride teams.
Moeten deelnemers het verhaal van Alice in Wonderland kennen?
Nee. Een korte introductie van de facilitator en de vragen bij de kolommen geven iedereen genoeg context.
Kan ik de onderwerpen aanpassen voor mijn team?
Ja. In TeamRetro kun je kolommen hernoemen, herschikken of toevoegen zodat ze bij je team passen, en het Wonderland-thema behouden.
Bent u klaar om deze retrospective te houden?Probeer deze retrospective live eens