Jak się komunikujemy

Jakie kanały, czasy odpowiedzi i dostępność powinniśmy ustalić?

Pilne sprawy zgłaszamy na kanale zespołu z oznaczeniem osoby, nigdy w wiadomości prywatnej.
Na wiadomości prywatne odpowiadamy w ciągu pół dnia roboczego.
Godziny wspólnej dostępności to 10:00–15:00 w strefie czasowej każdej osoby i nikt nie oczekuje odpowiedzi poza nimi.
Jak współpracujemy

Jak powinniśmy prowadzić spotkania, review i przekazywanie pracy?

Każde spotkanie ma agendę w zaproszeniu, inaczej je odrzucamy.
Spotkania zaczynają się punktualnie i kończą pięć minut przed czasem.
Code review podejmujemy w ciągu jednego dnia roboczego.
Jak podejmujemy decyzje

Jak będziemy podejmować, zapisywać i brać odpowiedzialność za decyzje?

O szczegółach implementacji decyduje osoba, która wykonuje pracę.
Decyzje wpływające na inne zespoły przechodzą przez cotygodniowe spotkanie synchronizacyjne.
Decyzje zapisujemy z datą i uzasadnieniem w wiki zespołu.
Gdy się nie zgadzamy

Co robimy, gdy się nie zgadzamy lub coś zaniedbujemy?

Nie zgadzamy się na spotkaniu, a gdy decyzja zapadnie, wszyscy się jej trzymamy.
Feedback przekazuj bezpośrednio danej osobie, na osobności, zanim poruszysz temat z kimkolwiek innym.
Zakładamy dobre intencje i zadajemy pytania, zanim kogoś ocenimy.

Czym są working agreements, czyli ustalenia zespołu?

Każdy zespół działa według zasad, których nikt nie spisał: jak szybko ludzie odpowiadają, czy kamery zostają włączone, co się dzieje, gdy dwie osoby się nie zgadzają. Working agreements, czyli ustalenia zespołu, spisują te zasady. To krótka lista norm, które cały zespół proponuje i akceptuje, dzięki czemu osoby pracujące w zespole od dawna i nowi członkowie kierują się tymi samymi oczekiwaniami. Zespoły nazywają je też umowami zespołowymi, normami zespołu lub kontraktem społecznym. Większość szablonów working agreements i ustaleń zespołu to dokument wypełniany przez jedną osobę. Tutaj cały zespół tworzy listę podczas jednej retrospektywy. Tablica ma cztery kolumny: Jak się komunikujemy, Jak współpracujemy, Jak podejmujemy decyzje i Gdy się nie zgadzamy. Każdy dodaje propozycje ustaleń prywatnie, potem zespół grupuje podobne propozycje i głosuje na te, które chce zachować. Podczas dyskusji prowadzący dodaje każdą zwycięską propozycję do ustaleń zespołu w TeamRetro. Jeśli prowadzący na to pozwoli, uczestnicy również mogą proponować ustalenia, a prowadzący każde z nich akceptuje lub odrzuca. Ustalenia zespołu pojawiają się potem w panelu Ustalenia na każdym spotkaniu w TeamRetro i na stronie zespołu, więc stale mają je przed oczami osoby, które je stworzyły. Karta zespołu (team charter) obejmuje szerszy zakres, np. misję, cele i role. Working agreements to jej codzienna część. Uruchom ten szablon ponownie, gdy ktoś dołącza do zespołu lub z niego odchodzi, gdy zmienia się sposób pracy albo gdy to samo ustalenie jest wciąż łamane.

Format retrospektywy Working Agreements

Jak się komunikujemy

Jakie kanały, czasy odpowiedzi i dostępność powinniśmy ustalić?

Omówcie, jak ludzie się ze sobą kontaktują, np. którego kanału używać do czego, jak szybko należy odpowiadać, jakie są godziny wspólnej dostępności i jak sygnalizować, że jest się niedostępnym. Poproś, żeby każda propozycja była sformułowana jako ustalenie, np. „Na wiadomości prywatne odpowiadamy w ciągu pół dnia roboczego”, dzięki czemu każda karta jest od razu gotowa do głosowania.

Jak współpracujemy

Jak powinniśmy prowadzić spotkania, review i przekazywanie pracy?

Przejdźcie do nawyków związanych ze wspólną pracą, takich jak spotkania, review, przekazywanie zadań, praca w parach i czas na skupienie. Zapytaj, co ostatnio spowolniło zespół i jakie ustalenie by temu zapobiegło. Pilnuj, żeby propozycje dotyczyły zachowania całego zespołu, a nie jednej osoby.

Jak podejmujemy decyzje

Jak będziemy podejmować, zapisywać i brać odpowiedzialność za decyzje?

Ustalcie, kto decyduje o czym i w jaki sposób. Zespoły często spierają się o wyniki, choć prawdziwa luka dotyczy procesu, np. kto musi mieć głos, kiedy wystarczy szybka decyzja i gdzie decyzje są zapisywane. Ustalenia w tym obszarze zapobiegają późniejszym rozmowom w stylu „Myślałem, że się umówiliśmy”.

Gdy się nie zgadzamy

Co robimy, gdy się nie zgadzamy lub coś zaniedbujemy?

Ustalenia przetrwają tylko wtedy, gdy zespół wie, co robić, kiedy któreś zostanie złamane. Zapytaj, jak ludzie chcą zgłaszać różnicę zdań, przekazywać feedback i przypominać sobie nawzajem o liście. Pomagają tu anonimowe pomysły w TeamRetro, bo właśnie te ustalenia najtrudniej zaproponować na głos.

Kiedy należy skorzystać z tej retrospektywy

  • Powstaje nowy zespół albo łączą się dwa zespoły, a nikt nie powiedział głośno, jak zespół będzie ze sobą współpracować.
  • Na retrospektywach ciągle wracają te same tarcia, np. powolne odpowiedzi, przeciągające się spotkania albo decyzje, których nikt nie zapisał.
  • Kilka osób dołączyło lub odeszło i oczekiwania, które zespół kiedyś podzielał, już do siebie nie pasują.
  • Zespół przeszedł na pracę zdalną lub hybrydową i potrzebuje nowych norm dotyczących dostępności, spotkań i kanałów komunikacji.
  • Twój zespół ma ustalenia, ale są tak stare, że nikt nie pamięta, co w nich jest.

Proponowane pytania lodołamacze

  • Jaka niepisana zasada z poprzedniego zespołu powinna była zostać spisana?
  • Jaki drobny nawyk kogoś z zespołu ułatwiał Ci pracę?

Chcesz, aby twój zespół wykonał ćwiczenie rozgrzewkowe, a nie tylko odpowiadał na pytania na głos? Przejrzyj bezpłatne lodołamacze →

Pomysły i wskazówki dotyczące retrospektywy

  • Proś o propozycje sformułowane jako zachowanie, które zespół może zaobserwować, np. „Spotkania zaczynają się punktualnie”, a nie jako wartości, np. „Bądźmy dla siebie uprzejmi”. Wartości trudno przestrzegać, a jeszcze trudniej sprawdzić.
  • Ogranicz ostateczną listę. Zagłosujcie, a potem przyjmijcie tylko kilka propozycji z czołówki. Lista, której nikt nie pamięta, nie jest żadnym ustaleniem.
  • Zanim przyjmiesz ustalenie, zapytaj, czy ktoś nie jest w stanie go zaakceptować. Wystarczy jeden niewypowiedziany sprzeciw, żeby ustalenie nie zadziałało.
  • Daj wszystkim kilka minut na prywatne dodanie propozycji przed rozpoczęciem dyskusji, żeby osoby cichsze i nowe w zespole też zostały wysłuchane.
  • Zaproś wszystkich, którzy na co dzień pracują w zespole, w tym product ownera i osoby zdalne. Ustalenia spisane przez część zespołu obowiązują tylko tę część.
  • Zanim skończycie, zaplanujcie kolejny przegląd. Wracajcie do listy, gdy ktoś dołącza lub odchodzi, i usuwajcie ustalenia, których zespół już nie przestrzega.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest working agreement zespołu?
To krótka lista norm, które zespół wspólnie spisuje na temat swojej pracy, np. jak ludzie się komunikują, prowadzą spotkania, podejmują decyzje i radzą sobie z różnicą zdań. Zespół trzyma ją w widocznym miejscu i zmienia, gdy jakieś ustalenie przestaje pomagać. Zespoły nazywają to też ustaleniami zespołu, normami zespołu lub kontraktem społecznym.
Jaki jest przykład working agreement?
„Godziny wspólnej dostępności to 10:00–15:00 w strefie czasowej każdej osoby i nikt nie oczekuje odpowiedzi poza nimi.” Ustalenie określa zachowanie, kiedy obowiązuje i czego inni mogą się spodziewać, więc każdy w zespole może ocenić, czy jest przestrzegane.
Jakie są dobre ustalenia zespołu?
Dobre ustalenia zespołu są na tyle konkretne, że każdy wie, kiedy któreś zostaje złamane. Popularne przykłady to „Każde spotkanie ma agendę w zaproszeniu”, „Code review podejmujemy w ciągu jednego dnia roboczego”, „Decyzje podjęte na callu spisujemy na kanale zespołu” i „Różnicę zdań zgłaszamy na spotkaniu, a nie po nim”.
Jak stworzyć working agreement zespołu?
Zbierzcie cały zespół na jednej sesji. Każdy prywatnie proponuje ustalenia, zespół grupuje podobne propozycje i głosuje, a potem omawia kilka najwyżej ocenionych, aż wszyscy zaakceptują ich brzmienie. Ten szablon prowadzi przez te kroki w TeamRetro, a prowadzący dodaje każdą zwycięską propozycję do ustaleń zespołu.
Co powinna zawierać umowa zespołowa?
Umowa zespołowa, często nazywana kartą zespołu (team charter), zwykle obejmuje misję i cele zespołu, to, komu służy, role, sposób podejmowania decyzji, komunikacji i rozwiązywania konfliktów. Working agreements to jej codzienna część. Aby później sprawdzić, jak dobrze zespół przestrzega swojej karty i ustaleń, uruchom Health Check Team Charter & Working Agreements Check.
Chcesz przeprowadzić tę retrospektywę?Wypróbuj tę retrospektywę na żywo