Ocena nastrojów w zespole: pytania, skale i sposób interpretacji wyników
„Sprawdzenie nastrojów w zespole” to szybka ankieta, w której na początku spotkania uczestnicy oceniają nastrój, poziom energii lub pewność siebie w skali od 1 do 5. Pytania, skale oraz sposób interpretacji wyników.
Zapytaj zespół: „Jak się wszyscy mają?”, a usłyszysz „dobrze” od osób, które zabiorą głos, a nic od tych, które tego nie zrobią. Sprawdzenie nastrojów w zespole polega na zadaniu tego samego pytania w formie, na którą ludzie faktycznie odpowiadają: jedno konkretne pytanie, krótka skala liczbowa, wszyscy głosują jednocześnie. Dwie minuty później wiesz już, czy zaplanowane przez ciebie spotkanie jest tym, czego zespół potrzebuje.
W niniejszym przewodniku omówiono, na czym polega sprawdzenie nastrojów w zespole, jaką skalę należy zastosować, jakie pytania należy zadać, jak przeprowadzić takie sprawdzenie oraz jak interpretować wyniki, co ma większe znaczenie niż sam wynik. Omówiono w nim również, jak zachować przydatność tej metody po piątym zastosowaniu oraz kiedy pojedyncza liczba nie wystarcza, a pełniejszy Team Health Check stanowi lepsze narzędzie.
Czym jest badanie nastrojów w zespole?
„Sprawdzenie nastrojów w zespole” to szybkie głosowanie przeprowadzane na początku spotkania, podczas którego każdy ocenia jedną z poniższych kwestii w ramach krótkiej skali: nastrój, poziom energii, obciążenie pracą, pewność siebie lub poczucie bezpieczeństwa związane z zabieraniem głosu. Facylitator ujawnia wyniki jednocześnie i analizuje rozkład odpowiedzi, a nie tylko średnią, zanim przejdzie do porządku obrad.
Znajduje się on pomiędzy dwoma innymi rodzajami check-inów. Jednosłowowe lub otwarte pytanie na check-in pozwala uzyskać wypowiedzi i historie, ale nie dostarcza danych liczbowych, które można by porównać w przyszłym tygodniu. Team Health Check obejmuje dogłębną analizę kilku obszarów i stanowi osobne spotkanie. „Pomiar nastrojów” stanowi szybki kompromis: jedna wartość liczbowa na osobę, porównywalna w czasie, przeprowadzana w ciągu pierwszych kilku minut retrospektywy, sesji planowania lub cotygodniowego spotkania zespołu.
Wybierz skalę
Wybierz jedną skalę i trzymaj się jej. Zmiana skali między kolejnymi spotkaniami uniemożliwia odczytanie trendu.
- Od 1 do 5. Standardowa skala stosowana przez większość zespołów. Jest szybka, wszyscy interpretują ją w ten sam sposób, a w ośmioosobowym zespole różnica między oceną 6 a 7 w dziesięciopunktowej skali jest w zasadzie nieistotna. Oznacz skrajne i środkowe wartości: 1 = „trudności”, 3 = „w porządku”, 5 = „świetnie”.
- Od 1 do 10. Rozwiązanie to sprawdza się lepiej w przypadku większych grup, gdzie szerszy zakres pozwala lepiej odzwierciedlić rozkład wyników. Należy uzgodnić, co oznacza wartość środkowa; wiele osób traktuje 7 jako „dobrą ocenę”, więc 5 w tej skali stanowi już sygnał ostrzegawczy.
- Prognoza pogody. Słonecznie, częściowo zachmurzone, zachmurzone, deszczowo, burzowo. Łagodniejsze podejście dla zespołów, które nie przepadają za liczbami, a mimo to łatwe do policzenia.
- Sygnalizacja świetlna. Zielone, pomarańczowe, czerwone. Najszybsza opcja, ale też najmniej precyzyjna. Sprawdza się podczas codziennego standupu, gdzie wystarczy zwrócić uwagę jedynie na kolor czerwony.
- Palce lub kciuki. W sali wszyscy podnoszą jednocześnie od jednego do pięciu palców. Fist of Five działa na tej samej zasadzie; zapoznaj się z naszym przewodnikiem po Fist of Five, gdy pytanie brzmi: „czy popieramy ten plan?”, a nie „jak nam idzie?”.
Pytania dotyczące oceny nastrojów w zespole
Zadawaj jedno pytanie podczas każdego spotkania i zadbaj o to, by było ono konkretne. „Jak się czujesz?” to zwrot powitalny, na który otrzymuje się odpowiedź „dobrze”. Natomiast pytanie „Jak oceniasz swój poziom energii w tej chwili w skali od 1 do 5?” pozwala uzyskać liczbę, która ma konkretne znaczenie. Wybierz pytania z poniższych grup, dostosowując je do charakteru spotkania.
Nastrój i energia
- Jak się czujesz w tej chwili?
- Z czym przychodzisz na dzisiejsze spotkanie?
- Jak oceniasz dotychczasowy przebieg tego tygodnia?
- Jak oceniasz swój poziom wypoczęcia przed tym sprintem?
Obciążenie pracą
- W jakim stopniu jesteś w stanie poradzić sobie z obciążeniem pracą w tym sprincie?
- Ile czasu udało ci się w tym tygodniu poświęcić na pracę wymagającą pełnej koncentracji?
- Czy nasze obecne tempo wydaje ci się możliwe do utrzymania w dłuższej perspektywie?
Zespół i bezpieczeństwo
- W jakim stopniu czujesz się bezpiecznie, poruszając tę kwestię podczas tego spotkania?
- Jak dobrze zespół współpracuje obecnie?
- Na ile zespół wspiera cię w tym tygodniu?
- W jakim stopniu rozumiesz, do czego dąży zespół?
Pewność siebie a sprint
- Jak bardzo wierzysz, że osiągniemy cel sprintu?
- Na ile ostatni sprint spełnił twoje oczekiwania?
- Jak oceniasz ostatni sprint pod kątem warunków pogodowych?
- W jakim stopniu działania ostatniej edycji retrospektywy wpłynęły na zmianę sytuacji?
W przypadku zespołu pracującego zdalnie dodaj pytanie dotyczące więzi: „Jak silną więź z zespołem czujesz w tym tygodniu?”. Odległość utrudnia dostrzeżenie rozbieżności, a to pytanie często jako pierwsze je ujawnia.
Jak przeprowadzić pomiar temperatury
Cała kontrola trwa od dwóch do pięciu minut.
- Przed spotkaniem wybierz pytanie i skalę. Zapisz je w miejscu widocznym dla wszystkich, wraz z oznaczeniami dla poziomu niskiego, średniego i wysokiego.
- Zbieraj odpowiedzi w sposób poufny. Skorzystaj z ankiety, tajnego głosowania lub złożonych karteczek. Jeśli uczestnicy będą podawać swoje wyniki po kolei, pierwsze kilka wyników wyznacza poziom dla pozostałych, a trudno jest przyznać niski wynik w obecności przełożonego.
- Ujawnij wszystko naraz. Pokaż wszystkie odpowiedzi jednocześnie, aby nikt nie zmienił swojej odpowiedzi po zapoznaniu się z pozostałymi.
- Zwróć uwagę na rozkład wyników przed podaniem średniej. Jedna „2” wśród samych „4” to najbardziej przydatna informacja na ekranie. Nazwij ten wzorzec, nie wskazując nikogo konkretnego: „Większość z nas ma ocenę 4, a przynajmniej jedna osoba ma trudny tydzień”.
- Zapytaj, co sprawiłoby, że ocena wzrosłaby o jeden punkt. Zadaj grupie pytanie: „Co sprawiłoby, że ta ocena byłaby o jeden punkt wyższa?”. Łatwiej jest na to odpowiedzieć niż na pytanie „skąd tak niska ocena?”, a ponadto wskazuje to bezpośrednio na coś, co zespół może zmienić.
- Rozważ, czy porządek obrad jest nadal odpowiedni. Jeśli kilka ocen jest niskich, zmień przebieg spotkania. Skróć je, zastąp jeden punkt rozmową na temat obciążenia pracą lub uzgodnij, że po spotkaniu omówicie tę kwestię indywidualnie. Następnie kontynuuj spotkanie.
Jako facylitator również głosuj i to szczerze. Jeśli zawsze przyznajesz ocenę 4, zespół nauczy się, że 4 to bezpieczna odpowiedź.
Jak interpretować wyniki
Liczba ta stanowi punkt wyjścia. Więcej informacji dostarcza jednak ogół wyników.
Pojawia się kilka powtarzających się schematów:
- Jeden niski wynik w grupie z wysokimi ocenami: 4, 4, 5, 4, 2. Ktoś ma tydzień zupełnie inny niż wszyscy pozostali. Zwróć na to uwagę podczas spotkania, a po jego zakończeniu zapytaj o to grupę, nie stawiając przy tym nikogo w niezręcznej sytuacji.
- Podział w zespole: 5, 5, 4, 2, 1. Zespół realizuje dwa różne sprinty. Zazwyczaj jest to oznaką nierównomiernego rozłożenia obciążenia pracą lub problemu, który dostrzega jedynie część zespołu, i warto to omówić przed rozpoczęciem zaplanowanego porządku obrad.
- Niski poziom we wszystkich obszarach: 2, 2, 3, 2, 2. Zespół jest zmęczony lub sfrustrowany. Retrospektywa na temat szczegółów procesu spotka się z negatywnym odbiorem. Poświęć pierwszą część spotkania na omówienie tego, co wyczerpuje pracowników.
- Stały wynik od tygodni: 4, 4, 4, 4. Albo zespół rzeczywiście wykazuje stałą formę, albo uczestnicy zdecydowali się na bezpieczną odpowiedź. Jeśli przez kilka spotkań nic się nie zmienia, zmień pytanie.
- Powolny spadek: 4,2; 3,9; 3,6 w trzech sprintach. Żaden z poszczególnych wyników nie wygląda niepokojąco, ale tendencja ta stanowi sygnał ostrzegawczy. Nadszedł czas, aby przeprowadzić dokładny Health Check i ustalić, co stoi za tą sytuacją.
Codziennie śledź swój nastrój za pomocą kalendarza „niko-niko”
W ramach sprawdzania nastroju atmosfera w pomieszczeniu jest oceniana raz na spotkanie. W kalendarzu „niko-niko” ocena ta odbywa się codziennie. „Niko-niko” to po japońsku „uśmiech”. Każda osoba zaznacza, jak minął jej dzień – zazwyczaj jako dobry, w porządku lub zły – w wspólnej tabeli, w której każdy wiersz odpowiada jednej osobie, a każda kolumna – jednemu dniu. Zajmuje to zaledwie kilka sekund, a najlepiej sprawdza się o tej samej porze każdego dnia, na przykład pod koniec codziennego standupu.
Wynik z jednego dnia niewiele znaczy. Istotny jest wzorzec obserwowany w całym sprincie: dni, w których wydajność zawsze spada przed wydaniem, złe dni pokrywające się z dyżurami oraz seria dni, w których wydajność była niska przez cały tydzień. Przynieś kalendarz na retrospektywę i zapytaj, co łączy dni dobre z dniami złymi .
Z góry uzgodnij, czy oceny będą jawne, czy anonimowe. Oceny jawne dają najjaśniejszy obraz sytuacji, ale tylko wtedy, gdy uczestnicy mają pewność, że zły dzień nie zostanie im wytykany. Jeśli wolisz nie organizować codziennego rytuału, to zadanie tego samego pytania na początku każdej retrospektywy pozwoli ci dostrzec tendencje przy mniejszym nakładzie pracy.
Zadbaj o to, by nie straciło świeżości
Sprawdzanie nastrojów jest przydatne tak długo, jak długo odpowiedzi ulegają zmianom. Zadawaj to samo pytanie w tej samej skali co tydzień, a po kilku rundach większość osób bez dłuższego zastanawiania się wybiera tę samą liczbę. Trzy nawyki pozwalają zachować rzetelność:
- Zmień ujęcie pytania. Na przemian poruszaj kwestie energii, obciążenia pracą i pewności siebie lub powiązać pytanie z aktualnymi wyzwaniami, przed którymi stoi zespół.
- Podejmij działania w oparciu o to, co usłyszysz. Najszybszym sposobem na wyrównanie wyników jest zapytanie, jak się mają ludzie, a następnie kontynuowanie działań tak, jakby nikt nie udzielił odpowiedzi. Gdy wynik jest niski, podejmij w tej sprawie widoczne działania, nawet jeśli będzie to jedynie zmiana kolejności punktów porządku obrad.
- Zrób sobie przerwę. Jeśli wyniki od miesiąca pozostają na niezmiennym poziomie, zrezygnuj z tego pytania na kilka spotkań i zamiast tego zastosuj otwarte pytanie na check-in lub jednosłowowy check-in.
Typowe błędy
- Pytanie „Jak się masz?” Jest zbyt ogólne, by podać konkretną liczbę. Zapytaj o jedną konkretną rzecz.
- Głośne głosowanie po kolei. Ustal, kto zabrał głos jako pierwszy. Zbierz odpowiedzi w tajemnicy, a następnie ujawnij je wspólnie.
- Podawanie wyłącznie średniej wartości. Ukrywa to sytuację osoby borykającej się z trudnościami, a przecież właśnie temu ma służyć ta kontrola.
- Proszenie kogoś o wyjaśnienie niskiego wyniku przed wszystkimi. Zapytaj grupę, co mogłoby zamiast tego pomóc, a w razie potrzeby omów tę sprawę na osobności.
- Zmiana skali. Oceny 4 na 5 i 7 na 10 nie da się porównać, więc tendencja znika.
Kiedy pomiar temperatury nie wystarcza
Pomiar nastrojów pozwala ocenić, jak czuje się zespół. Nie wyjaśnia jednak przyczyn. Gdy ten sam wynik ciągle spada lub odpowiedzi zespołu są tak zróżnicowane, że nie da się tego wyjaśnić w ramach jednej rozmowy, należy przeprowadzić Team Health Check. Zespół ocenia kilka obszarów, takich jak obciążenie pracą, komunikacja, poczucie odpowiedzialności oraz bezpieczeństwo psychologiczne, a następnie omawia najniższe wyniki i uzgadnia działania mające na celu ich poprawę. Przeprowadzaj tę ocenę co kilka sprintów, a uzyskasz odpowiedź na pytanie „dlaczego” kryje się za danymi liczbowymi, śledzonymi w czasie.
Nasz przewodnik po Team Health Check zawiera instrukcje dotyczące jego przeprowadzania. Jeśli chodzi o krótką wersję do częstego stosowania, narzędzie „Quick Pulse Check” zawiera pięć pytań dotyczących tempa pracy i jakości, autonomii, pracy zespołowej, uczenia się oraz wartości. Dla zespołów rozproszonych dostępny jest „Remote Team Happiness”, a jeśli niskie wyniki dotyczą otwartego wyrażania opinii, warto zapoznać się z naszym przewodnikiem dotyczącym bezpieczeństwa psychologicznego w miejscu pracy. Możesz również przejrzeć wszystkie szablony Health Check.
Przeprowadzanie kontroli temperatury w TeamRetro
TeamRetro posiada wbudowane sprawdzanie nastrojów na początku retrospektyw, Health Checków oraz spotkań estymacyjnych. Włącz etap „Powitanie” i wybierz pytanie na check-in: „Poziom energii”, „Prognoza pogody”, „Sprawdzenie bezpieczeństwa psychologicznego”, „Współpraca w zespole” lub „Zadowolenie ze sprintu”. Wszyscy udzielają odpowiedzi, a wyniki ujawniasz, gdy przyjdzie czas na ich omówienie.
Ponieważ to samo pytanie powraca na kolejnych spotkaniach, w zakładce „Insights” twojego zespołu można zobaczyć, jak zmieniają się odpowiedzi w czasie, obok wyników retrospektywy i Health Checku zespołu. W planach „Business” i „Enterprise” te same trendy są dostępne dla wszystkich zespołów na twoim koncie. Jeśli chcesz, aby ocena nastrojów była głównym tematem retrospektywy, retrospektywa „Nastrój i kondycja zespołu ” poświęca jej całą tablicę.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest badanie nastrojów w zespole?
„Sprawdzenie nastrojów w zespole” to szybkie głosowanie, przeprowadzane zazwyczaj na początku spotkania, podczas którego każdy ocenia jedną z następujących kwestii w skali o niewielkim zakresie: swój nastrój, poziom energii, obciążenie pracą lub pewność siebie. Zajmuje to kilka minut, a rozkład odpowiedzi pozwala prowadzącemu zorientować się, jak naprawdę czuje się zespół przed rozpoczęciem realizacji porządku obrad, w tym czy ktoś boryka się z trudnościami.
Jakie pytania należy zadać podczas oceny nastrojów w zespole?
W ramach każdego punktu kontroli zadawaj jedno konkretne pytanie. Dobrymi przykładami są: „Jak oceniasz swój poziom energii w tej chwili w skali od 1 do 5?”, „Na ile łatwe do opanowania jest twoje obciążenie pracą w tym sprincie?”, „Jak bezpiecznie czujesz się, zgłaszając problem podczas tego spotkania?” oraz „Jak bardzo wierzysz, że osiągniemy cel sprintu?”. Unikaj pytania „Jak się czujesz?”, na które prawie zawsze pada odpowiedź „dobrze”.
Czy podczas pomiaru temperatury należy stosować skalę od 1 do 5 czy od 1 do 10?
W przypadku większości zespołów należy stosować skalę od 1 do 5. Pięć punktów pozwala na szybką odpowiedź i łatwe porównanie, a w przypadku małej grupy bardziej szczegółowe podziały w skali od 1 do 10 wprowadzają niepotrzebny szum, nie wnosząc przy tym dodatkowego znaczenia. Skala od 1 do 10 nadaje się dla większych grup, gdzie szerszy zakres pozwala lepiej uchwycić kształt wyników. Niezależnie od tego, którą opcję wybierzesz, stosuj tę samą skalę podczas kolejnych spotkań, aby móc porównać trendy.
Czy pomiar temperatury wśród członków zespołu powinien być anonimowy?
Zazwyczaj tak. Gdy uczestnicy głosują jawnie, jeden po drugim, osoby głosujące później skłaniają się ku pierwszym wynikom, jakie usłyszą, a trudno jest przyznać niską ocenę w obecności kierownika. Zbierz odpowiedzi w sposób poufny, ujawnij je wszystkie jednocześnie i omów ogólną tendencję, a nie to, kto na co zagłosował.
Co należy zrobić w przypadku uzyskania niskiego wyniku podczas pomiaru temperatury?
Przyjmij to do wiadomości i zapytaj grupę – a nie konkretną osobę – co mogłoby podnieść ocenę o jeden punkt. Jeśli kilka osób uzyskało niską ocenę, rozważ zmianę przebiegu spotkania: skróć je, zastąp porządek obrad rozmową na temat obciążenia pracą lub przeprowadź indywidualne rozmowy po zakończeniu spotkania. Zadawanie pytań o samopoczucie, a następnie kontynuowanie spotkania tak, jakby nic nie zostało powiedziane, uczy zespół, by przestał odpowiadać szczerze.
Jak często należy przeprowadzać ocenę nastrojów w zespole?
W przypadku większości zespołów wystarczy przeprowadzać ankietę raz podczas retrospektywy lub raz w tygodniu. Przeprowadzaj ją, zadając to samo pytanie i stosując skalę wystarczająco długo, aby dostrzec trend, a następnie zmień pytanie, gdy wyniki przestaną się zmieniać. Jeśli wyniki zespołu utrzymują się na tym samym bezpiecznym poziomie przez kilka tygodni, format ten wymaga nowego pytania lub przerwy.
Jaka jest różnica między pomiarem temperatury a Team Health Checkiem?
„Sprawdzenie nastrojów” polega na zadaniu jednego pytania na początku spotkania i zajmuje kilka minut. W ramach Team Health Checku prosi się członków zespołu o ocenę kilku obszarów, takich jak komunikacja, obciążenie pracą, poczucie odpowiedzialności oraz bezpieczeństwo psychologiczne, a następnie omawia się najniższe wyniki i uzgadnia działania. Wykorzystaj sprawdzenie nastrojów, aby ocenić aktualną atmosferę w zespole, a regularny Health Check – aby ustalić, dlaczego wynik stale się obniża.
Czym jest kalendarz niko-niko?
Kalendarz „niko-niko” to wspólna tabela, w której każdy członek zespołu raz dziennie zaznacza swój nastrój, zazwyczaj jako dobry, w porządku lub zły. Nazwa ta pochodzi z języka japońskiego i oznacza „uśmiech”. Pojedynczy wpis z danego dnia nie ma dużego znaczenia: wzór widoczny w całym sprincie wskazuje, które dni, wydarzenia lub osoby wymagają uwagi, a zespół omawia to podczas retrospektywy.