Retrospektywa online a retrospektywa osobista

Retrospektywy online i stacjonarne służą tym samym celom agile — różnią się głównie pod względem logistyki. Retrospektywy stacjonarne wymagają sali, tablic i karteczek samoprzylepnych; retrospektywy online wymagają połączenia wideo i narzędzia do współpracy, ale zapewniają anonimowość, możliwość niezależnego głosowania oraz łatwe rejestrowanie pomysłów.

Nawet jeśli spotkanie retrospektywne odbywa się zdalnie lub online, co oznacza, że nie wszyscy fizycznie przebywają w tym samym pomieszczeniu, cele i zasady metodyki agile pozostają niezmienne. W metodyce agile chodzi o sam proces.

Retrospektywa stacjonarna wiąże się z koniecznością rezerwacji sali, jej przygotowania, rysowania na tablicach, dopilnowania kwestii logistycznych oraz późniejszym porządkowaniem karteczek samoprzylepnych. W przypadku retrospektyw zdalnych nacisk kładzie się bardziej na posiadanie odpowiedniego narzędzia do wideokonferencji (Zoom, MS Teams, Skype) oraz narzędzia do retrospektyw online, które umożliwia skuteczną współpracę. Nie chodzi tu tylko o strumień czatów, nieuporządkowane karteczki samoprzylepne czy kogoś, kto próbuje zapisywać to, co się mówi, a sam nie może wziąć udziału w dyskusji.

Zgodnie z raportem „State of Remote Work”, w którym wzięło udział 3500 respondentów, praca z domu zyskuje na popularności, a jej głównymi zaletami są elastyczność, brak dojazdów do pracy oraz czas dla rodziny. Z drugiej strony współpraca, komunikacja i poczucie osamotnienia stanowią 40% największych wyzwań. Retrospektywy są zatem zarówno szansą, jak i wyzwaniem — to czas, w którym ludzie mogą się spotkać, dzielić doświadczeniami i uczyć się od siebie nawzajem w sprzyjającym środowisku. Zalety i wady zdalnych retrospektyw online są następujące:

Jakie są zalety retrospektyw online?

• Ułatwienie nawiązywania kontaktów między ludźmi
• Możliwość przeprowadzania retrospektyw w trybie asynchronicznym
• Informacja zwrotna w czasie rzeczywistym
• Brak ręcznego sortowania
• Równe szanse dla wszystkich w zakresie wnoszenia wkładu
• Samodzielne burze mózgów i głosowanie
• Opcje anonimowe
• Więcej czasu na dyskusję i budowanie więzi w zespole
• Koniec z blokadami twórczymi i monologami (gdy jedna osoba opowiada o swoim pomyśle)
• Brak przygotowanego pokoju

Jakie są wady retrospektyw online?

• Utrata wszystkich sygnałów mowy ciała
• Potencjalna utrata ogólnego poczucia wspólnoty
• Wykorzystanie technologii wideokonferencji i narzędzi do współpracy
• Prowadzenie retrospektywy w trybie zdalnym stanowi większe wyzwanie

W przypadku retrospektyw online ważne jest, aby znaleźć sposoby na nawiązanie dobrego kontaktu i zadbać o to, by każdy głos w grupie został „wysłuchany”. Być może nie muszą Państwo przygotowywać sali, ale nadal muszą Państwo przygotować się do sesji.

Konieczność dalszego budowania zaangażowania, więzi, aktywności oraz poparcia dla podejmowanych decyzji dotyczy obu rodzajów retrospektyw, choć wymaga nieco odmiennych strategii. Staje się to jeszcze ważniejsze, gdy zespół pracuje w trybie zdalnym — zobacz dlaczego retrospektywy zdalne mają kluczowe znaczenie dla procesu agile.

Chociaż podczas spotkań online uczestnicy nie siedzą obok siebie, nie oznacza to, że muszą one być bezosobowe lub oschłe. Można je wykorzystać do lepszego poznania poszczególnych członków zespołu, dowiedzenia się o nich czegoś więcej oraz zachęcenia ich do podzielenia się z innymi fragmentami swojego życia. Organizowanie podczas spotkań online zajęć, które zbliżają do siebie członków zespołu, dodają im energii, stawiają przed nimi wyzwania lub angażują ich — w tym podczas retrospektywy — gwarantuje możliwość budowania tych relacji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy retrospektywy online są równie skuteczne jak te prowadzone osobiście?

Tak — dobrze zorganizowana retrospektywa online może być równie skuteczna jak spotkanie stacjonarne, a czasem nawet bardziej. Cele są identyczne: podsumowanie sprintu i uzgodnienie usprawnień. Narzędzia internetowe oferują realne korzyści, takie jak anonimowe zgłaszanie uwag, automatyczne rejestrowanie pomysłów oraz łatwy udział zespołów pracujących zdalnie lub w modelu hybrydowym. Zmienia się jedynie logistyka, a nie wartość.

Jaka jest różnica między retrospektywą online a retrospektywą stacjonarną?

Różnica dotyczy logistyki, a nie celu. Retrospektywy stacjonarne wymagają wspólnej przestrzeni fizycznej, tablic i karteczek samoprzylepnych; retrospektywy online wykorzystują narzędzie do współpracy, z którego wszyscy korzystają zdalnie. Formaty online ułatwiają włączenie członków zespołu pracujących w różnych lokalizacjach, umożliwienie anonimowego udziału oraz automatyczne rejestrowanie i udostępnianie wyników.

Jak sprawić, by zdalna retrospektywa była interesująca?

Na początku proszę dać uczestnikom czas na nawiązanie kontaktu, skorzystać z narzędzia umożliwiającego wszystkim jednoczesne zabieranie głosu (najlepiej anonimowo), w miarę możliwości pozostawić włączone kamery oraz urozmaicać format spotkania, aby nie sprawiało wrażenia monotonnego. Celem jest równy udział wszystkich – tak, by każdy mógł się wypowiedzieć – a dobre narzędzie do retrospektywy online ma właśnie to wspierać.