Czym jest retrospektywa osi czasu?
Podczas retrospektywy osi czasu zespół odtwarza historię dłuższego okresu pracy, takiego jak projekt, kwartał czy rok, i układa w kolejności wydarzenia, które go ukształtowały. Ćwiczenie wywodzi się ze społeczności zajmującej się retrospektywami agile. Esther Derby i Diana Larsen opisują je jako technikę zbierania danych w książce Agile Retrospectives: Making Good Teams Great, a jego korzenie sięgają wcześniejszych prac Norma Kertha nad retrospektywami projektowymi. Każda osoba dodaje wydarzenia, które pamięta, przypisuje każdemu z nich przybliżoną datę i opisuje, jak się wtedy czuła. Najcenniejsza jest tu linia nastrojów. Kiedy zestawisz najlepsze i najtrudniejsze momenty zespołu z wydarzeniami, które je wywołały, zobaczysz, jak energia rosła i spadała w trakcie projektu: premiera, która podniosła wszystkich na duchu, reorganizacja, która na miesiąc podcięła morale, późna zmiana zakresu, której nikt się nie spodziewał. Wychodzą na jaw wzorce, których nie dostrzeżesz, patrząc sprint po sprincie, a osoby, które dołączyły w trakcie, poznają te fragmenty historii, które je ominęły. W TeamRetro szablon retrospektywy osi czasu obejmuje cztery tematy: kluczowe wydarzenia, najlepsze momenty, najtrudniejsze momenty i wnioski na przyszłość. Uczestnicy najpierw zgłaszają pomysły indywidualnie, potem zespół grupuje powiązane pomysły, głosuje nad tym, co najważniejsze, i na koniec uzgadnia działania z przypisanymi osobami odpowiedzialnymi. Ten format potrzebuje odpowiednio długiej historii, więc zostaw go na koniec projektu, kwartału lub roku. Przy dwutygodniowym sprincie nie warto go stosować, lepiej sprawdzi się prostszy format.
Format retrospektywy osi czasu
Kluczowe wydarzenia
Co się wydarzyło i mniej więcej kiedy? Jedno wydarzenie na pomysł.
Kluczowe wydarzenia to fakty, z których składa się historia: wydania, decyzje, osoby dołączające do zespołu lub odchodzące, incydenty, terminy i zmiany kierunku. Poproś wszystkich, aby dodawali jedno wydarzenie na pomysł i zaczynali każdy od przybliżonej daty lub tygodnia („połowa marca”, „tydzień 6”), żeby zespół mógł ułożyć je w kolejności. Kilka dni przed sesją wyślij przypomnienie z prośbą o przejrzenie kalendarzy, informacji o wydaniach, zgłoszeń i historii czatów. Pamięć szybko się zaciera i bez tego ostatnie tygodnie przesłonią te wcześniejsze. Jeśli po odsłonięciu pomysłów pierwsze miesiące wyglądają ubogo, zwróć na to uwagę i daj ludziom kilka minut na uzupełnienie luki.
Najlepsze momenty
Kiedy zespół czuł się najlepiej i dlaczego?
Najlepsze momenty to chwile, w których energia, pewność siebie lub morale były najwyższe. Poproś uczestników, aby powiązali każdy z nich z datą lub kluczowym wydarzeniem i opisali, jakie towarzyszyły im odczucia, a nie tylko co się stało. „Wypuszczenie bety było ogromną ulgą po tygodniach wątpliwości” mówi więcej niż „Beta wydana”. Szukaj tego, co łączy najlepsze momenty, na przykład jasnych celów, dobrej współpracy czy widocznych postępów, bo właśnie te warunki warto odtworzyć w kolejnym projekcie.
Najtrudniejsze momenty
Kiedy zespołowi było ciężko i dlaczego?
Najtrudniejsze momenty to chwile, w których energia spadała: frustracja, stres, dezorientacja lub wypalenie. Poproś uczestników, aby je datowali i opisali swoje odczucia, a grupie przypomnij, że celem jest zrozumienie tego, co się wydarzyło, a nie szukanie winnych. Niektórym trudno mówić o kryzysach przy przełożonym, dlatego anonimowa burza mózgów w TeamRetro bardzo tu pomaga. Podczas dyskusji sprawdź, czy spadki nastroju pokrywają się z konkretnymi wydarzeniami. Powtarzające się kryzysy przy zmianach zakresu lub przekazywaniu pracy zwykle wskazują na problem z procesem, który wart jest osobnego działania.
Wnioski na przyszłość
Co powtórzymy, a co zmienimy w kolejnym projekcie?
Wnioski to moment, w którym oś czasu zamienia się w decyzje. Poproś uczestników, aby spojrzeli łącznie na najlepsze i najtrudniejsze momenty i zaproponowali, co warto robić dalej, a co zmienić w kolejnym projekcie. Zachęcaj do konkretów: „Uzgodnić z klientem proces zmian już na starcie projektu” to coś, na co można zareagować, a „Lepiej się komunikować” już nie. Po pogrupowaniu pomysłów i głosowaniu zamień dwa lub trzy najważniejsze w działania w TeamRetro, każde z przypisaną osobą odpowiedzialną i terminem, żeby wnioski trafiły do kolejnej pracy.
Kiedy należy skorzystać z niniejszego przeglądu retrospektywnego
- Na zakończenie projektu lub dużego wydania, gdy zespół chce spojrzeć wstecz na całość pracy, zanim przejdzie dalej.
- Przy przeglądach kwartalnych lub rocznych, gdy wydarzeń oraz wzlotów i upadków jest na tyle dużo, że linia nastrojów staje się wyraźna.
- Gdy ktoś dołączył do zespołu lub odszedł w trakcie i zespół potrzebuje wspólnego obrazu tego, co się wydarzyło i dlaczego.
- Po długim lub trudnym okresie pracy, aby zrozumieć, co odbierało zespołowi energię, a co ją dodawało.
- Przed rozpoczęciem podobnego projektu, aby zebrać wnioski, które nowy zespół może wdrożyć. Nie warto go stosować przy dwutygodniowym sprincie.
Proponowane pytania lodołamacze
- Gdyby ten projekt był filmem, jaki miałby tytuł?
- Jaka drobna chwila z tego projektu cię rozbawiła?
Czy chciałby Pan/Pani, aby Państwa zespół wykonał ćwiczenie rozgrzewkowe, a nie tylko odpowiadał na pytania na głos? Przejrzyj bezpłatne lodołamacze →
Pomysły i wskazówki dotyczące spotkania retrospektywnego
- Kilka dni przed sesją wyślij przypomnienie z prośbą o przejrzenie kalendarzy, informacji o wydaniach, zgłoszeń i historii czatów. Bez tego górę bierze efekt świeżości i oś czasu zdominują ostatnie tygodnie.
- Poproś wszystkich, aby na początku każdego pomysłu podawali przybliżoną datę lub tydzień. Datowane pomysły znacznie łatwiej uporządkować i pogrupować, a do tego dobrze widać na nich wzrosty i spadki nastroju zespołu.
- Zachęcaj uczestników, aby oprócz tego, co się wydarzyło, opisywali też, jak się z tym czuli. To właśnie emocje odróżniają oś czasu od raportu ze statusu projektu.
- Korzystaj z anonimowej burzy mózgów, żeby ludzie mogli szczerze mówić o trudnych momentach, zwłaszcza gdy w spotkaniu biorą udział przełożeni lub interesariusze. Rozmawiajcie o wydarzeniach i warunkach, a nie o konkretnych osobach.
- Zarezerwuj więcej czasu niż na zwykłą retrospektywę sprintu. Długi projekt ma bogatą historię, więc zaplanuj 60–90 minut i ogranicz czas na każdy temat, żeby wnioski nie zostały ściśnięte na końcu.
- Zakończ niewielką liczbą działań, każde z przypisaną osobą odpowiedzialną i terminem. Wróćcie do nich na początku kolejnego projektu, żeby wnioski faktycznie zostały wdrożone.