Wat is de Ada Lovelace-retrospective?
Ada Lovelace was een wiskundige die met Charles Babbage werkte aan zijn Analytical Engine, een mechanische computer die nooit is gebouwd. In haar aantekeningen over de machine uit 1843 staat wat vaak het eerste gepubliceerde computerprogramma wordt genoemd, en ze zag in dat de machine niet alleen met getallen maar ook met symbolen kon werken. De Ada Lovelace-retrospective gebruikt haar verhaal als thema voor een engineeringretro. Het format past goed bij Ada Lovelace Day, dat op de tweede dinsdag van oktober valt, en werkt in elke sprint. Het bord heeft vier kolommen. Doorbraken is voor de programmeersuccessen en slimme oplossingen uit de sprint. Bugs in het systeem gaat over de fouten die in je code of je proces zijn geslopen. Oneindige lussen is voor de blokkades waardoor het team in kringetjes bleef draaien, en bij Volgend algoritme bepaal je wat je in de volgende iteratie gaat ontwerpen of verbeteren. De programmeertermen geven engineers een vertrouwde manier om te praten over problemen die verder gaan dan de code, zoals een onduidelijk API-contract of een week die opging aan vergaderingen. Gebruik het met ontwikkelteams die iets anders willen dan een standaardbord met "wat ging goed, wat niet". Het thema zorgt voor een luchtige opening, en de vier kolommen eindigen nog steeds met acties waar het team zelf eigenaar van is.
Format van de Ada Lovelace-retrospective
Doorbraken
Welke programmeersuccessen of innovaties hebben we behaald?
Vier de technische successen van het team uit de sprint. Vraag door naar details: opgeleverde features, slimme fixes, vaardigheden die mensen hebben opgedaan. Door successen te benoemen weet het team wat het moet blijven doen.
Bugs in het systeem
Welke bugs of fouten zijn in ons proces of onze code geslopen?
Breng de problemen boven water die deze sprint voor wrijving zorgden, in de code en in jullie manier van werken. Wijs geen schuldigen aan en blijf nieuwsgierig: een bug moet je eerst begrijpen voordat je hem oplost. Vraag naar terugkerende problemen, onverwachte regressies en communicatie die misliep.
Oneindige lussen
Welke blokkades of obstakels hielden ons vast in een lus?
In code bereikt een oneindige lus nooit zijn eindvoorwaarde. Teams raken op dezelfde manier vast als een blokkade sprint na sprint onopgelost blijft. Gebruik deze kolom voor belemmeringen en afhankelijkheden, en laat mensen nadenken over onduidelijke requirements, tooling en wrijving met andere delen van de organisatie. Vraag daarna wat er nodig is om uit elke lus te breken.
Volgend algoritme
Wat moeten we in onze volgende iteratie ontwerpen of verbeteren?
Deze kolom kijkt vooruit: wat moet het team volgende sprint proberen of verbeteren? Procesaanpassingen, technische investeringen en nieuwe werkwijzen horen hier allemaal thuis. Gebruik wat er in de andere drie kolommen naar voren kwam om tot een paar concrete vervolgstappen met eigenaren te komen.
Wanneer dient u deze retrospective te gebruiken?
- Na een sprint met opvallende technische successen of tegenslagen, als het team meer heeft aan een format met een thema dan aan het gebruikelijke bord.
- Rond Ada Lovelace Day, de tweede dinsdag van oktober, voor engineering- en ontwikkelteams die daar aandacht aan willen besteden.
- Als technische schuld, procesbugs of blokkades steeds terugkomen en het team een veilige plek nodig heeft om ze aan te kaarten.
- Als de stemming een opkikker kan gebruiken. Door met Doorbraken te beginnen komen de successen op tafel voordat de problemen aan bod komen.
- In elke sprint waarin je team toe is aan iets anders dan de standaardformats en wel van een verhaaltje houdt.
Voorstellen voor ijsbrekers
- Als je je code van deze sprint een dramatische titel uit de tijd van Ada Lovelace mocht geven, zoals 'Een aantekening over het vermogen van de Analytical Engine tot oneindige lussen', welke zou dat zijn?
- Als Ada Lovelace een dag bij je team kon aanschuiven, welk deel van jullie techstack zou haar dan het meest imponeren, en van welk deel zou ze gruwen?
Wilt u een opwarmoefening waarbij uw team daadwerkelijk meedoet, en niet alleen hardop antwoorden geeft? Bekijk gratis ijsbrekers →
Ideeën en tips voor uw retrospectievevergadering
- Zet de toon met één feit over Ada Lovelace, bijvoorbeeld haar aantekeningen uit 1843 over Babbages Analytical Engine, waarin staat wat vaak het eerste gepubliceerde computerprogramma wordt genoemd.
- Wijs bij Bugs in het systeem geen schuldigen aan. De vraag is wat het team van een bug kan leren, niet wie hem heeft veroorzaakt.
- Timebox elke kolom op 10–12 minuten en geef Volgend algoritme wat meer tijd om acties te plannen.
- Zorg dat Volgend algoritme eindigt met toegewezen actiepunten, niet met vage voornemens. Leg eigenaren en deadlines vast in TeamRetro voordat de sessie afloopt.
- Let op een bord vol codebugs zonder iets over hoe mensen samenwerken. Vraag het team: "Zitten er ook bugs in hoe we samenwerken?"
- Groepeer bij een groot team vergelijkbare ideeën vóór de bespreking en gebruik dot voting om te bepalen welke bugs en blokkades je als eerste aanpakt.