Czym jest Model dojrzałości zwinnego dostarczania?

Model dojrzałości zwinnego dostarczania pozwala ocenić 11 praktyk, od których zależy przewidywalność dostarczania w Twoim zespole. Obejmują one gotowość backlogu, sposób dzielenia pracy, liczbę zadań w toku jednocześnie, stabilność czasu cyklu i częstotliwość wydań. Ocenia się też, czy retrospektywy i metryki przekładają się na kolejną iterację. Każdą praktykę ocenia się na pięciostopniowej skali: od poziomu Ad hoc przez Początkowy, Zdefiniowany i Zarządzany aż po Zoptymalizowany. Każdy poziom ma pisemny opis, dzięki czemu wszyscy oceniają według tego samego wzorca. Praktyki dzielą się na cztery grupy: Planowanie i priorytetyzacja, Przepływ dostarczania, Współpraca w zespole oraz Ciągła informacja zwrotna i doskonalenie. Jeśli każdy najpierw oceni samodzielnie, zobaczycie, w czym zespół jest zgodny, a w czym nie. Duży rozrzut ocen w obszarach Rytm wydań czy Sprawność podejmowania decyzji zwykle oznacza, że ludzie wychodzą z różnych założeń. Właśnie o tym warto porozmawiać, zanim wybierzecie, co chcecie poprawić.

Wymiary

Planowanie i priorytetyzacja

Jak dobrze zespół przygotowuje, dzieli i uzgadnia pracę, którą podejmuje.

  • Gotowość backlogu

    Na ile backlog zespołu jest przygotowany i dopracowany pod nadchodzącą pracę?

    1. Ad hocElementy backlogu są niejasne, niespójne lub brakuje w nich kluczowych szczegółów. Zespół często nie wie, nad czym pracować w następnej kolejności.
    2. PoczątkowyCzęść elementów backlogu jest dopracowana, ale wiele nadal wymaga doprecyzowania w trakcie sprintów.
    3. ZdefiniowanyWiększość elementów backlogu jest dopracowywana z wyprzedzeniem i ma jasne kryteria akceptacji.
    4. ZarządzanyBacklog jest regularnie porządkowany, priorytetyzowany i gotowy na sesje planowania.
    5. ZoptymalizowanyZespół dba o gotowość backlogu proaktywnie. Elementy są dopracowywane z dużym wyprzedzeniem, z udziałem interesariuszy i przy jasno określonych zależnościach.
  • Dekompozycja pracy

    Jak skutecznie zespół dzieli pracę na łatwe do udźwignięcia części?

    1. Ad hocElementy pracy są duże i niejednoznaczne, przez co estymacja i dostarczanie są nieprzewidywalne.
    2. PoczątkowyPraca jest częściowo dzielona, ale elementy często nadal są zbyt duże lub niejasne.
    3. ZdefiniowanyPraca jest zazwyczaj dzielona na rozsądne części, które mieszczą się w sprincie.
    4. ZarządzanyDekompozycja jest spójna i wspiera przewidywalne dostarczanie oraz trafną estymację.
    5. ZoptymalizowanyPraca jest dzielona na małe przyrosty, z których każdy samodzielnie wnosi wartość, co umożliwia ciągły przepływ.
  • Zgodność co do priorytetów

    Na ile zespół, interesariusze i cele biznesowe są zgodni co do priorytetów?

    1. Ad hocPriorytety często się zmieniają bez jasnego uzasadnienia, a zespół i interesariusze często mają rozbieżne oczekiwania.
    2. PoczątkowyIstnieje pewna zgodność, ale konkurujące priorytety powodują zamieszanie lub przełączanie kontekstu.
    3. ZdefiniowanyPriorytety są komunikowane i ogólnie zrozumiałe, choć zdarzają się rozbieżności.
    4. ZarządzanyZespół i interesariusze są w pełni zgodni co do priorytetów, a zmiany są wprowadzane w przejrzysty sposób.
    5. ZoptymalizowanyPriorytetyzacja odbywa się wspólnie, opiera się na danych i jest ściśle powiązana z wynikami biznesowymi.

Przepływ dostarczania

Jak płynnie i przewidywalnie praca przechodzi od rozpoczęcia do wydanej wartości.

  • Zarządzanie pracą w toku

    Jak dobrze zespół zarządza ilością pracy w toku (WIP)?

    1. Ad hocBrak limitów WIP. Członkowie zespołu żonglują wieloma zadaniami, co powoduje opóźnienia i przełączanie kontekstu.
    2. PoczątkowyZespół jest świadomy problemu WIP, ale limity nie są konsekwentnie przestrzegane.
    3. ZdefiniowanyLimity WIP są ustalone i zazwyczaj przestrzegane, co ogranicza przeciążenie.
    4. ZarządzanyWIP jest aktywnie monitorowany i dostosowywany, aby optymalizować przepływ i przepustowość.
    5. ZoptymalizowanyZarządzanie WIP jest wbudowane w sposób pracy zespołu, co zapewnia płynne i przewidywalne dostarczanie.
  • Przewidywalność czasu cyklu

    Na ile przewidywalny jest czas od rozpoczęcia pracy do jej ukończenia?

    1. Ad hocCzas cyklu jest bardzo zmienny i nieprzewidywalny, a opóźnienia są częste i niespodziewane.
    2. PoczątkowyZespół ma pewną świadomość czasu cyklu, ale jest on bardzo zmienny i nie jest konsekwentnie mierzony.
    3. ZdefiniowanyCzas cyklu jest mierzony i dość przewidywalny dla większości elementów pracy.
    4. ZarządzanyCzas cyklu jest stabilny i wykorzystywany do prognozowania oraz planowania przepustowości zespołu.
    5. ZoptymalizowanyCzas cyklu jest konsekwentnie krótki i przewidywalny, a zespół stale pracuje nad jego dalszym skróceniem.
  • Rytm wydań

    Jak regularnie i niezawodnie zespół wydaje działające oprogramowanie?

    1. Ad hocWydania są rzadkie, nieprzewidywalne i często bolesne lub ryzykowne.
    2. PoczątkowyWydania się odbywają, ale nieregularnie i czasem z opóźnieniem z powodu blokerów.
    3. ZdefiniowanyZespół wydaje oprogramowanie w regularnym rytmie i z rozsądną niezawodnością.
    4. ZarządzanyWydania są częste, mało ryzykowne i dobrze skoordynowane z interesariuszami.
    5. ZoptymalizowanyZespół stosuje ciągłe dostarczanie (continuous delivery). Wydania przebiegają płynnie i przy minimalnym narzucie.

Współpraca w zespole

Jak skutecznie zespół współpracuje, dzieli się wiedzą i podejmuje decyzje.

  • Współpraca międzyfunkcyjna

    Jak dobrze współpracują członkowie zespołu o różnych umiejętnościach?

    1. Ad hocW zespole istnieją silosy, a współpraca między rolami jest minimalna lub napięta.
    2. PoczątkowyWspółpraca między funkcjami czasem się zdarza, ale nie jest regularna ani płynna.
    3. ZdefiniowanyCzłonkowie zespołu regularnie współpracują ponad podziałami ról i wspólnie rozwiązują większość problemów.
    4. ZarządzanyWspółpraca międzyfunkcyjna jest silna, a członkowie zespołu proaktywnie się wspierają.
    5. ZoptymalizowanyWspółpraca między wszystkimi specjalizacjami przebiega płynnie, a zespół działa jak prawdziwa całość.
  • Dzielenie się wiedzą

    Jak skutecznie zespół dzieli się wiedzą i ogranicza silosy?

    1. Ad hocWiedza jest zamknięta w silosach. Kluczowe informacje mają pojedyncze osoby i rzadko się nimi dzielą.
    2. PoczątkowyWiedza bywa przekazywana nieformalnie, ale nadal występują luki i wąskie gardła.
    3. ZdefiniowanyFunkcjonują regularne praktyki dzielenia się wiedzą (np. praca w parach, prezentacje demo, dokumentacja).
    4. ZarządzanyWiedza jest szeroko rozpowszechniona, a zespół aktywnie eliminuje pojedyncze punkty awarii.
    5. ZoptymalizowanyCiągłe uczenie się i dzielenie się wiedzą są trwałą częścią kultury zespołu.
  • Sprawność podejmowania decyzji

    Jak szybko i skutecznie zespół podejmuje decyzje?

    1. Ad hocDecyzje zapadają powoli, są niejasne lub często wracają pod dyskusję bez rozstrzygnięcia.
    2. PoczątkowyNiektóre decyzje zapadają sprawnie, ale wiele utyka lub wymaga eskalacji.
    3. ZdefiniowanyZespół ma jasne procesy dla większości decyzji i podejmuje je w odpowiednim czasie.
    4. ZarządzanyDecyzje zapadają szybko, z udziałem właściwych osób, a zespół ma uprawnienia do działania.
    5. ZoptymalizowanyDecyzje zapadają szybko, w sposób zdecentralizowany i na podstawie danych, przy jasno określonej odpowiedzialności.

Ciągła informacja zwrotna i doskonalenie

Jak konsekwentnie zespół zastanawia się nad swoją pracą, uczy się i wykorzystuje dane, by z czasem działać coraz lepiej.

  • Skuteczność retrospektyw

    Na ile wartościowe są retrospektywy zespołu i czy prowadzą do konkretnych działań?

    1. Ad hocRetrospektywy są pomijane, powierzchowne lub nie prowadzą do istotnych zmian.
    2. PoczątkowyRetrospektywy się odbywają, ale ustalone działania często nie są realizowane.
    3. ZdefiniowanyRetrospektywy są regularne i przynoszą konkretne usprawnienia, które zespół wdraża.
    4. ZarządzanyRetrospektywy napędzają ciągłe doskonalenie, a zespół śledzi i przegląda postępy w realizacji działań.
    5. ZoptymalizowanyRetrospektywy są bardzo skuteczne, a zespół ma silną kulturę refleksji i eksperymentowania.
  • Doskonalenie oparte na metrykach

    Jak dobrze zespół wykorzystuje dane i metryki, by ukierunkować usprawnienia?

    1. Ad hocZespół nie śledzi żadnych metryk, a usprawnienia opierają się na intuicji lub anegdotach.
    2. PoczątkowyIstnieją pewne metryki, ale nie są konsekwentnie wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji.
    3. ZdefiniowanyKluczowe metryki są śledzone i regularnie przeglądane, by wskazać obszary do poprawy.
    4. ZarządzanyMetryki są integralną częścią planowania i doskonalenia, a zespół działa na podstawie wniosków z danych.
    5. ZoptymalizowanyW zespole panuje kultura oparta na danych, a metryki są proaktywnie wykorzystywane do eksperymentowania i poprawy wyników.

Kiedy należy skorzystać z tej kontroli stanu zdrowia

  • Aby ustalić punkt odniesienia, zanim zmienicie sposób planowania lub wydawania pracy w zespole.
  • Co kwartał, aby sprawdzić, czy praktyki dostarczania przesuwają się w górę skali.
  • Gdy powstaje nowy zespół i chcecie wspólnie ustalić, od jakiego poziomu dostarczania zaczynacie.
  • Przed transformacją agile lub zmianą procesu, aby wysiłek trafił tam, gdzie poziom jest naprawdę niski.
  • Gdy dostarczanie wydaje się nieprzewidywalne i trudno stwierdzić, czy przyczyna leży w planowaniu, przepływie czy współpracy.

Porady i wskazówki

  • Poproś wszystkich o samodzielną ocenę przed dyskusją, aby nikt nie sugerował się pierwszym poziomem wypowiedzianym na głos.
  • Zacznijcie od obszarów z największym rozrzutem ocen. Różne oceny zwykle oznaczają różne założenia co do tego, jak przebiega praca.
  • Wybierzcie jeden lub dwa obszary, które chcecie podnieść o poziom przed kolejną sesją. Próba poprawy wszystkich 11 naraz zbytnio rozprasza wysiłek.
  • Formułujcie każde działanie w odniesieniu do opisu następnego poziomu, np. przejście z poziomu Początkowego na Zdefiniowany w obszarze Zarządzanie pracą w toku dzięki uzgodnieniu limitów WIP.
  • Powtarzajcie ocenę co kwartał i dzielcie się trendem z interesariuszami, aby widzieli, jak zmienia się dojrzałość dostarczania.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest Model dojrzałości zwinnego dostarczania?
To ocena praktyk dostarczania w zwinnym zespole oparta na poziomach dojrzałości. Zespół ocenia 11 obszarów z zakresu planowania, przepływu, współpracy i doskonalenia na pięciu poziomach, od Ad hoc do Zoptymalizowanego, a następnie omawia, w jakim miejscu się znajduje.
Kto powinien wziąć udział w tym health checku?
Cały zespół dostarczający: programiści, testerzy, Product Owner i Scrum Master. Każda rola widzi inną część procesu planowania i wydawania pracy, więc pominięcie którejkolwiek zniekształca obraz.
Jak często należy go przeprowadzać?
Większość zespołów robi to co kwartał lub przy ważnych kamieniach milowych. Regularny rytm pozwala porównywać wyniki i pokazywać interesariuszom, czy dojrzałość dostarczania rośnie.
Co oznacza pięć poziomów dojrzałości?
Ad hoc oznacza praktyki niespójne i reaktywne. Poziomy Początkowy, Zdefiniowany i Zarządzany opisują praktyki coraz bardziej spójne, a Zoptymalizowany oznacza, że praktyka jest proaktywna i oparta na danych. Każdy obszar ma własny opis dla każdego poziomu.
Jak działać na podstawie wyników?
Omówcie obszary z najniższymi ocenami lub największym rozrzutem, wybierzcie jeden lub dwa, na których się skupicie, i ustalcie konkretne działania, które przed kolejnym przeglądem przybliżą każdy z nich do następnego poziomu.